چک صیادی ثبت نشده به چکی اطلاق میشود که در سیستم صیاد (سامانه چکهای الکترونیکی) ثبت نشده و قابلیت انتقال، تایید یا وصول آن از طریق بانکها وجود ندارد. جهت دریافت اطلاعات بیشتر با شماره ۰۹۱۲۲۳۰۲۳۰۲ تماس حاصل فرمائید .
“چـــک صیـــادی ثـــبت نـــشده”
سامانه صیاد یکی از درگاه های اینترنتی زیر نظر بانک مرکزی می باشد، که به موجب ماده ۲۱ قانون صدور چک اصلاحی سال ۱۴۰۰ تاسیس گردیده است.
وظیفه اصلی سامانه صیاد ثبت چک های تضمینی است. بنابر اصلاحیه سال ۱۴۰۰ بر قانون صدور چک، پرداخت وجه کلیه چک هایی که از ۱۵ اسفند ماه ۱۳۹۹ صادر می شوند، تنها از طریق سامانه تسویه چک (چکاوک) صورت می گیرد.
مبنای وصول وجه چک نیز مطابق با مشخصات مندرج در سامانه صیاد خواهد بود. با تصویب این قانون مبلغ و تاریخ هر چک تضمین شده باید توسط مامور بانک در سامانه صیاد ثبت گردد.
از این پس چنانچه مالکیت چکی در سامانه صیاد ثبت نگردیده باشد، چک مشمول قانون صدور چک نبوده و بانک ها موظفند از پرداخت وجه آن خودداری نمایند.
در این مقاله به بررسی چگونگی مطالبه وجه چک ثبت نشده در سامانه صیاد خواهیم پرداخت.
چـک صیـادی چیست؟
به سامانه صدور یک پارچه دسته چک سامانه صیاد و به انواع چک بانکی که قابلیت ثبت و پیگیری در این سامانه را دارند، چک صیادی گفته میشود.
مهمترین ویژگی چک صیادی وجود شماره منحصر به فرد برای هر برگه چک و قابلیت استعلام گیری این کد با استفاده از پیامک یا سامانه اینترنتی میباشد.
همه چکهای صیادی دارای ویژگی ظاهری یکسان میباشند و تنها نام و نشانه بانک صادر کننده حساب چکها با یکدیگر متفاوت است. همه چکهای صیادی به رنگ صورتی و بنفش چاپ شدهاند و شماره سریال چک در مقابل نور ماورای بنفش تغییر رنگ میدهد.
عبارت “کارسازی“ این چک منوط به ثبت صدور، دریافت و انتقال آن در سامانه صیاد است در قسمت پایین و سمت چپ چک درج شده است.
همچنین گیرنده چک، علاوه بر کد ۱۶ رقمی، با اسکن بارکد درج شده در بالای چک امکان استعلام وضعیت آن را دارد.
نشانه سامانه صیاد به صورت نامرئی و قابل رویت زیر نور در زمینه چک و به صورت مرئی در پایین چک درج شده است.
میـزان اعتبـار چـک صیـادی ثـبت نـشده
چک صیادی که در سامانه صیاد ثبت نشده باشد، از نظر قانونی در ایران معتبر نیست. طبق قانون جدید چک، تمامی چکها باید قبل از صدور در سامانه صیاد ثبت شوند.
اگر چکی در این سامانه ثبت نشده باشد، بانکها موظفند از پرداخت وجه آن خودداری کنند و این چک از لحاظ قانونی بیاعتبار شناخته میشود.
در نتیجه ؛ بر اساس ماده ۲۲ قانون صدور چک، چکهایی که در سامانه صیاد ثبت نشدهاند، از نظر قانونی به عنوان چک معتبر تلقی نمیشوند و امکان پیگیری قانونی به عنوان چک را ندارند ؛ با این حال، میتوانید از این چک به عنوان سند عادی در دعاوی حقوقی استفاده کنید.
آیا چـک صیـادی ثـبت نـشده را می تـوان بـرگشت زد؟
مطابق قانون جدید چک ، چنانچه چکی در سامانه به ثبت نرسیده باشد، برگشت زدن آن ممکن نیست، اما فرایندهای حقوقی متفاوتی برای دنبال کردن حق وجود دارد.
برای پاسخ به این سوال، به لزوم درک مفاد قانون جدید چک نیاز داریم تا بفهمیم آیا میشود چک صیادی ثبت نشده را برگشت زد یا خیر.
ماده ۲۱ این قانون مشخص میکند: «سامانه معین باید به نحوی باشد که هرگاه چک صادر شود، صادرکننده موظف به ثبت هویت دارنده، مبلغ و تاریخ چک برای شناسه یکتای آن چک باشد.
این اقدام امکان انتقال چک به شخص دیگر تا قبل از تسویه آن را با ثبت هویت جدید ممکن میسازد …».
از سوی دیگر، تبصره ۱ این ماده افزوده است: «برای چکهایی که بعد از گذشت دو سال از لازمالاجراء شدن این قانون صادر میشوند، تسویه تنها از طریق سامانه تسویه چک (چکاوک) با مبلغ و تاریخ ثبت شده در سامانه و به نفع دارنده نهائی چک انجام میشود.
در صورتی که مالکیت چک در سامانه صیاد ثبت نشده باشد، بانکها موظف به پرداخت مبلغ چک نمیشوند …».
به این ترتیب، طبق این قوانین، برای برگشت زدن چک صیادی، لازم است که صادرکننده اطلاعات را در سامانه صیاد ثبت نماید و گیرنده نیز این اطلاعات را تصویب کند. در غیر این صورت، بانکها ممکن است از پرداخت مبلغ چک منع نمایند.
ADL724.COM
DAD724.COM
VAKIL724.COM
از نظر حقوقی، برگشت زدن چک صیادی ثبت نشده برای دارنده آن امکانپذیر نیست.
آیا چـک صیـادی ثـبت نـشده قـابل انتقـال اسـت؟
چک صیادی که در سامانه صیاد ثبت نشده باشد، از نظر قانونی قابل انتقال نیست. طبق مقررات جدید، چکها باید قبل از صدور در سامانه صیاد ثبت شوند و در غیر این صورت، قابل انتقال به اشخاص ثالث نیستند.
این اقدام برای جلوگیری از جعل و تقلب و همچنین ارتقای شفافیت در تراکنشهای مالی صورت گرفته است.
بدین ترتیب چکی که ثبت نمی شود نمی تواند در شعب بانکی دریافت شود و قابلیت انتقال نیز ندارد ؛ این گونه چک حتی در مراجع قانونی نیز یک سند مالی قابل پیگیری نیست و نمی توان آن را ارائه داد.
در نتیجه، اگر چکی در سامانه صیاد ثبت نشده باشد، دارنده چک نمیتواند آن را به شخص دیگری منتقل کند و این چک از لحاظ قانونی بیاعتبار محسوب میشود.
آیا چـک صیـادی ثـبت نـشده را می تـوان بـرگشت زد؟
همانطور که قبلاً ذکر شد ، طبق قانون جدید چک صیادی، چکی که در سامانه صیاد ثبت نشود، فاقد اعتبار تجاری است ؛ بنابراین برگشت این چک امکان پذیر نیست و بانکها از برگشت آن ممانعت میکنند.
به همین دلیل توصیه میشود حتما پیش از دریافت چک، استعلام چک ثبت شده بگیرید.
اما نگران نباشید، شما میتوانید اقدام به شکایت حقوقی کنید و احتمالا بتوانید مبلغ درج شده بر روی برگه چک را مطالبه کنید.
نـحوه شکـایت چـک صیـادی ثـبت نـشده
مطابق با قانون آیین دادرسی مدنی شکایت از چک ثبت نشده در سامانه صیاد، فقط به یک شیوه و فقط به صورت دعوی حقوقی مطالبه وجه مطرح می شود که فقط باید علیه صادر کننده چک مطرح گردد.
چک ثبت نشده از نظر حقوقی چک تلقی نمی شود و مزایای اسناد تجاری را مانند طرح دعوا علیه ظهرنویسان و تامین خواسته بدون تودیع خسارت ندارد و صرفا در قالب یک سند عادی مطالبه است.
شکایت از چک ثبت نشده مستلزم نگارش دادخواست می باشد. دارنده چک ثبت نشده به عنوان خواهان و صادرکننده چک به عنوان خوانده دعوی به شمار می روند.
دادخواست برگه چاپی خاصی است که مشخصات موضوع و طرفین دعوی در آن قید می شود.
در دادخواست مطالبه وجه چک، می بایست دلایل و مدارک خواهان مبنی بر طلبکار بودن از خوانده و مدیون بودن او ارائه شود.
دادگاه عمومی و حقوقی پس از وصول دادخواست آن را بررسی می کند و در صورت تکمیل بودن پرونده، قاضی دادگاه دستور تعیین وقت دادرسی را صادر می کند. سپس وقت رسیدگی به وسیله مدیر دفتر دادگاه تعیین شده و خواهان و خوانده و وکلای آنان برای شرکت در دادرسی احضار می شوند.
پس از حضور طرفین و استماع اظهارات آنان، قاضی ختم دادرسی را اعلام کرده و مبادرت به انشای رای می نماید.
آدرس ما : تهران _ خیابان انقلاب _ نرسیده به میدان فردوسی _ کوچه نیائی _ پلاک ۷/۱ _ دفتر وکالت
مسیر از راه حمل و نقل عمومی : شما با استفاده از ایستگاه مترو ی فردوسی میتوانید آسان تر به دفتر وکالت ما تشریف بیاورید
رای دادگاه عمومی و حقوقی در خصوص مطالبه وجه چک ثبت نشده، بر حسب بهای خواسته ممکن است قابل تجدید نظر یا غیر قابل تجدید نظر باشد.
جـرم عـدم ثـبت چـک صیـادی در سـامـانه
تا اینجا دانستیم که صادرکننده چک باید چک را در سامانه صیاد ثبت نماید در غیر این صورت آن چک مزیت تجاری بودن خود را از دست خواهد داد و تنها سندی مدنی برای اثبات بدهکار بودن او خواهد بود.
اما در خصوص اینکه آیا ثبت نکردن چک در سامانه صیاد توسط صادر کننده جرم است یا خیر ؛ با مراجعه به قانون صدور چک به عنوان قانون خاص در این زمینه و همچنین قانون مجازات اسلامی به عنوان قانون عام حاکم در مسائل کیفری، در هیچ کجا چنین عملی جرم انگاری نشده است.
با توجه به اصل قانونی بودن جرم و مجازات که بیان می دارد که هیچ عملی بدون بیان در قانون نمی تواند جرم باشد، باید گفت که ثبت نکردن چک صیادی در سامانه صیاد به هیچ عنوان عملی مجرمانه نیست.
بهترین ضمانت اجرا برای چک ثبت نشده در سامانه صیاد، عدم دریافت آن توسط گیرنده است.
پس توصیه ما به شما این است که تا وقتی چک در سامانه ثبت نشده، به هیچ عنوان آن را به عنوان پرداخت در مبادلات و معاملات دریافت نکنید.
ضـرورت حضـور وکـیل در فـرآیند مطالبـه وجـه چـک صیـادی ثـبت نـشده
حضور وکیل در مطالبه وجه چک صیادی ثبت نشده میتواند بسیار مفید باشد و از منظر حقوقی اهمیت فراوانی دارد ؛ در اینجا چند دلیل برای اهمیت حضور وکیل در این نوع پروندهها اشاره می نماییم:
تخصص حقوقی: وکیل با قوانین و مقررات مربوط به چکهای صیادی و نحوه مطالبه وجه آنها آشناست و میتواند بهترین راهکارها را ارائه دهد.
تنظیم دادخواست: وکیل میتواند دادخواست حقوقی شما را به درستی تنظیم کند و مدارک لازم را به دادگاه ارائه دهد.
پیگیری پرونده: وکیل میتواند پرونده شما را در دادگاه پیگیری کند و در جلسات دادرسی حضور یابد.
کاهش استرس: حضور وکیل میتواند استرس و نگرانیهای شما را کاهش دهد و به شما اطمینان بیشتری بدهد.
ADL724.COM
DAD724.COM
VAKIL724.COM
اگرچه الزام قانونی برای حضور وکیل وجود ندارد، اما بهرهمندی از تخصص وکیل میتواند به تسریع و بهبود روند پیگیری پرونده و افزایش احتمال موفقیت در مطالبه وجه کمک شایانی نماید.
نظـریه مشـورتی شـماره ۷/۱۴۰۰/۱۴۷۸ مـورخ ۱۴۰۱/۰۳/۲۵ اداره کـل حقـوقی قوه قـضاییه
نظریه شماره ۷/۱۴۰۰/۱۴۷۸ مورخ ۱۴۰۱/۰۳/۲۵ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره امکان الزام صادرکننده و دارنده چک به ثبت در سامانه صیاد بر اساس توافقات قراردادی: این نظریه به بررسی استعلامی در خصوص قابلیت اقامه دعوای الزام صادرکننده چک به ثبت در سامانه صیاد میپردازد.
بر اساس تبصره اصلاحی ماده ۲۱ مکرر قانون صدور چک، چکهایی که در زمان صدور در سامانه صیاد ثبت نشدهاند، از شمول قانون صدور چک خارجاند و به همین دلیل، دارنده نمیتواند الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه را درخواست کند.
همچنین، در زمینه انتقال چک بدون ثبت در سامانه یادشده، دعوای الزام به ثبت انتقال چک نیز مسموع نیست و روابط طرفین تابع قوانین عمومی مدنی است.