قرار تامین دلیل به معنای جمعآوری و نگهداری شواهد و مدارک برای استفاده در یک دعوی حقوقی یا کیفری است جهت دریافت مشاوره حقوقی رایگان از وکیل پایه یک دادگستری با شماره ۰۹۱۲۲۳۰۲۳۰۲ تماس حاصل فرمائید.
قرار تامین دلیل چیست؟
قرار تامین دلیل یک تصمیم قضایی است که به منظور حفظ و ثبت دلایل و مدارک در مواردی صادر میشود که امکان از بین رفتن یا تغییر آنها وجود دارد. این قرار به درخواست یکی از طرفین دعوا یا هر ذینفعی، توسط دادگاه یا شورای حل اختلاف صادر میشود
هدف از قرار تامین دلیل چیست؟
قرار تامین دلیل هدف اصلی تضمین حفظ دلایل و مدارک قبل از طرح دعوا یا در حین رسیدگی به پرونده است. این کار به ویژه در موارد زیر ضروری است
جلوگیری از تغییر یا از بین رفتن مدارک (مانند ترکیدگی لوله آب که ممکن است قبل از رسیدگی تعمیر شود
مستندسازی وضعیت فعلی (مانند خسارت ناشی از تصادف یا تخریب ساختمان
ارائه مستندات در دعواهای احتمالی آینده مثل اختلافات کارگری، ملکی یا تجاری
مصادیق مهم تأمین دلیل
نقص یا خسارت وارده به اموال (مانند تصادف خودرو، تخریب ساختمان، یا آسیب به کالا
اثبات عدم انجام تعهدات قراردادی (مانند عدم تحویل کالا یا اجرای ناقص قرارداد
اختلافات ملکی و ساختمانی (مانند تخلفات پیمانکاران، خسارت ناشی از ساختوساز غیرمجاز
مسائل پزشکی (مانند ثبت وضعیت جسمانی بیمار قبل از درمان برای جلوگیری از سوءاستفاده پزشک
اختلافات کارگری و کارفرمایی مانند عدم پرداخت حقوق یا بیمه
مراحل درخواست تأمین دلیل
مرحله ۱: ارائه درخواست تأمین دلیل به شورای حل اختلاف یا دادگاه
مرحله ۲: بررسی درخواست توسط مقام قضایی
مرحله ۳: تعیین کارشناس یا مأمور قضایی برای بررسی و ثبت دلایل
مرحله ۴: ثبت و تنظیم گزارش رسمی
مرحله ۵: استفاده از این گزارش در دعاوی آتی
نکات مهم درباره تأمین دلیل
تأمین دلیل به معنای اثبات دعوا نیست، بلکه فقط مدارک را ثبت میکند
درخواست تأمین دلیل نیازی به اثبات فوریت ندارد، اما باید دلیل قانعکننده ارائه شود
این درخواست قبل از طرح دعوا یا حتی در حین رسیدگی قابل انجام است
معمولاً شوراهای حل اختلاف مسئول رسیدگی به این درخواست هستند، مگر در موارد خاص
قرار تأمین دلیل ابزاری پیشگیرانه در فرآیند دادرسی است که برای ثبت و حفظ مدارک و شواهد در مواردی صادر میشود که احتمال از بین رفتن یا تغییر آنها وجود دارد. این اقدام به افراد کمک میکند که در صورت طرح دعوا، مدارک معتبری در اختیار داشته باشند و بتوانند حقوق خود را اثبات کنند
کاربرد قرار تأمین دلیل چیست؟
قرار تأمین دلیل به عنوان یک ابزار قضایی، برای حفظ و نگهداری دلایل و شواهد پیش از آغاز دعوا یا در حین دادرسی استفاده میشود. این قرار به طور خاص در مواردی که احتمال از بین رفتن یا تغییر شواهد وجود دارد، صادر میشود تا مدارک و دلایل حفظ شوند و در مراحل بعدی دادرسی به کار آیند. کاربردهای مختلف این قرار را در موارد زیر میتوان مشاهده کرد :
جلوگیری از تغییر یا از بین رفتن شواهد
اگر شواهدی وجود داشته باشد که ممکن است تغییر کنند یا از بین بروند (مثل شهادت شهود، وضعیت اموال، شرایط جسمی یا پزشکی)، قرار تأمین دلیل میتواند برای ثبت و ضبط وضعیت آن شواهد در لحظهای خاص صادر شود
مثالها :
تصادف رانندگی: اگر در تصادف رانندگی خسارت به خودرو وارد شده باشد و قصد دارید آن را در دادگاه اثبات کنید، قرار تأمین دلیل میتواند برای ثبت وضعیت خودرو، آسیبهای وارده و شهادت شاهدان درخواست شود
آسیبهای ناشی از تخریب: اگر ساختمان یا ملکی دچار تخریب شود، قرار تأمین دلیل میتواند به کارشناسان دستور دهد تا وضعیت فعلی ملک را ثبت کنند تا بعداً در صورت وقوع دعوا از آن استفاده شود
پیشگیری از آسیب به حقوق طرفین دعوا
اگر یکی از طرفین دعوا به دلیل از بین رفتن یا تغییر وضعیت شواهد نتواند از حقوق خود دفاع کند، قرار تأمین دلیل میتواند به منظور حفاظت از حقوق طرفین صادر شود
مثالها :
تخریب ملکی: اگر ساختمانی در حال تخریب است و یکی از طرفین میخواهد وضعیت آن قبل از تخریب ثبت شود، میتواند از دادگاه درخواست تأمین دلیل کند تا از تخریب پیش از رسیدگی جلوگیری شود
اختلافات کارگری: در صورتی که کارگری از عدم پرداخت حقوق شکایت کند و بخواهد وضعیت حقوقی خود را ثبت کند، قرار تأمین دلیل میتواند برای اثبات عدم پرداخت حقوق از سوی کارفرما مورد استفاده قرار گیرد
تثبیت شواهد برای استفاده در دعوای آینده
قرار تأمین دلیل به طرفین کمک میکند تا شواهدی را که ممکن است در آینده به نفع آنها باشند، ثبت و مستند کنند. این قرار میتواند برای پروندههای تجاری، مدنی، یا خانوادگی استفاده شود
مثالها :
دعاوی ملکی: اگر یک ملک در معرض فروش یا واگذاری باشد و یکی از طرفین نگران این باشد که شرایط ملک بعداً تغییر کند، میتواند درخواست تأمین دلیل کند تا وضعیت ملک (نظیر وضعیت اجاره یا تعمیرات) ثبت شود
اختلافات مالی: در صورتی که طرفین اختلافات مالی با یکدیگر داشته باشند، میتوانند برای ثبت وضعیت موجود حسابها و معاملات مالی درخواست قرار تأمین دلیل کنند
ثبت و نگهداری مدارک پزشکی یا فنی
در دعاوی مربوط به پزشکی، بهداشت و درمان یا مسایل فنی، ممکن است نیاز به ثبت وضعیت پزشکی یا فنی افراد باشد تا در مراحل بعدی دعوا از آن استفاده شود
مثالها :
دعاوی پزشکی: در صورتی که فردی به دلیل خطای پزشکی دچار آسیب شده باشد و بخواهد وضعیت جسمی خود را ثبت کند، قرار تأمین دلیل میتواند برای ثبت وضعیت پزشکی او پیش از درمان استفاده شود.
حوادث کارگری: اگر کارگری دچار حادثهای در محل کار شود و بخواهد اثبات کند که آسیب دیده، قرار تأمین دلیل میتواند وضعیت پزشکی و آسیبهای وارده را مستند کند
تأمین دلیل در دعاوی تجاری و قراردادی
در دعواهای تجاری و اختلافات قراردادی، طرفین ممکن است نیاز به ثبت اسناد یا شواهدی برای اثبات وجود یا عدم وجود تعهدات یا شروط خاص داشته باشند
مثالها :
عدم تحویل کالا یا خدمات: در صورتی که یک طرف قرارداد کالا یا خدماتی را طبق توافق ارائه ندهد، طرف مقابل میتواند از دادگاه درخواست کند تا وضعیت کالا یا شرایط تحویل ثبت و مستند شود
خسارت ناشی از قرارداد: در صورتی که یکی از طرفین قرارداد معتقد باشد که طرف مقابل به قرارداد عمل نکرده و خسارت وارد کرده است، میتواند از قرار تأمین دلیل برای ثبت مستندات و خسارات استفاده کند
کمک به سریعتر رسیدن به نتیجه در دعاوی پیچیده
در دعاوی پیچیده و زمانبر، قرار تأمین دلیل میتواند باعث کاهش تأخیر در رسیدگی به پروندهها شود. بدین ترتیب، شواهد از دست رفته یا تغییر یافته پیش از طرح دعوا ثبت میشود
مثالها :
حقوق ورثه: در صورتی که وضعیت اموال ورثه نیاز به ثبت داشته باشد و یکی از وراث نگران تغییر وضعیت اموال باشد، میتواند از قرار تأمین دلیل برای ثبت وضعیت اموال استفاده کند.
قرار تأمین دلیل در مواردی کاربرد دارد که نیاز به حفظ، ثبت و مستندسازی دلایل و شواهد قبل از آغاز یا در حین رسیدگی به دعوا وجود داشته باشد. این قرار به افراد کمک میکند تا از از بین رفتن یا تغییر شواهد جلوگیری کرده و در مراحل بعدی دادرسی از آن شواهد استفاده کنند. این قرار در دعاوی مالی، ملکی، پزشکی، کارگری، تجاری، و بسیاری از حوزههای دیگر قابل استفاده است
تفاوت بین قرار تأمین دلیل و تأمین خواسته
قرار تأمین دلیل و قرار تأمین خواسته هر دو از ابزارهای قضائی هستند که توسط دادگاه صادر میشوند، اما اهداف و کاربردهای متفاوتی دارند. در ادامه، تفاوتهای کلیدی این دو را بررسی میکنیم:
هدف و کاربرد
قرار تأمین دلیل :
هدف اصلی: حفظ و ثبت شواهد و دلایل موجود که ممکن است در آینده در دعوا مورد استفاده قرار گیرند و احتمال از بین رفتن یا تغییر آنها وجود داشته باشد
کاربرد: این قرار برای ثبت وضعیت شواهد قبل از وقوع دعوا یا در حین رسیدگی صادر میشود. به عبارت دیگر، هدف از آن حفاظت از شواهد و مدارک برای اثبات یک ادعا در آینده است
مثالها :
ثبت وضعیت آسیبهای بدنی یک شخص قبل از درمان، برای استفاده در دادگاه در صورتی که دعوا مطرح شود
ثبت وضعیت یک ملک قبل از تخریب یا تغییر برای استفاده در دعاوی احتمالی
قرار تأمین خواسته
هدف اصلی: حفظ مال یا اموال طرف مقابل برای جلوگیری از این که آن اموال قبل از رسیدگی به دعوا در دادگاه از بین بروند یا قابل دسترسی نباشند
کاربرد: این قرار به منظور حفاظت از خواسته طرفین دعوا در صورتی که احتمال از دست رفتن یا مخفی شدن اموال وجود داشته باشد، صادر میشود
مثالها :
درخواست توقیف خودرو یا اموال شخصی به دلیل بدهی یا خسارت وارد شده
توقیف اموال متهم به دلیل احتمال انتقال آنها قبل از اجرای حکم
نوع اقدام قضائی :
قرار تأمین دلیل :
در این قرار، اقدام قضائی برای ثبت وضعیت شواهد است و به معنای ضبط یا توقیف اموال نیست
مثال: در یک تصادف رانندگی، دادگاه میتواند دستور دهد که وضعیت خودرو ثبت شود، بدون این که خودرو توقیف شود
قرار تأمین خواسته
این قرار به معنای توقیف یا مسدود کردن اموال طرف مقابل است تا در صورت اثبات دعوا، اموال مذکور برای پرداخت دیون و خسارات محفوظ بمانند
مثال: اگر یک شخص از دیگری درخواست خسارت کند، دادگاه ممکن است دستور توقیف اموال وی را صادر کند تا در صورت حکم به نفع خواهان، اموال برای جبران خسارت موجود باشد.
نوع اموالی که تحت تأمین قرار میگیرند
قرار تأمین دلیل :
شواهد، مدارک یا وضعیت که ممکن است بعداً بهعنوان دلیل در دادگاه استفاده شوند
معمولاً اموالی توقیف نمیشود، بلکه وضعیتها ثبت میشوند
قرار تأمین خواسته :
اموال طرف مقابل به منظور تضمین پرداخت خواسته یا خسارت در صورت صدور حکم به نفع خواهان
اموالی که ممکن است از بین بروند یا به طور عمدی منتقل شوند، مانند اموال منقول یا غیرمنقول
شرایط صدور
قرار تأمین دلیل
صدور قرار تأمین دلیل نیاز به اثبات فوریت و ضرورت ثبت شواهد ندارد، بلکه معمولاً بر اساس احتمال از بین رفتن یا تغییر وضعیت شواهد صادر میشود .
درخواست : طرفین دعوا یا ذینفعان درخواست تأمین دلیل را ارائه میدهند و دادگاه بررسی میکند که آیا ثبت و نگهداری شواهد ضرورت دارد یا خیر
قرار تأمین خواسته :
صدور قرار تأمین خواسته معمولاً نیاز به اثبات وجود یک «خطر» برای از دست دادن اموال دارد
درخواست : در این نوع قرار، خواهان باید ثابت کند که اگر تأمین خواسته صادر نشود، احتمال دارد طرف مقابل اموال خود را از دسترس خارج کند یا انتقال دهد
نحوه اجرایی شدن :
قرار تأمین دلیل :
پس از صدور قرار تأمین دلیل، معمولاً شواهد توسط کارشناس، مأمور قضائی یا افراد تعیینشده ثبت میشود
هیچ اقدامی برای توقیف یا مسدود کردن اموال انجام نمیشود، بلکه مدارک و وضعیت بهطور مستند نگهداری میشود
قرار تأمین خواسته :
پس از صدور قرار تأمین خواسته، دادگاه ممکن است توقیف اموال را به مأموران اجرای احکام قضائی ابلاغ کند تا اموال طرف مقابل مسدود شود
مدت زمان اجرا و لغو
قرار تأمین دلیل :
معمولاً این قرار موقت است و تنها برای زمانی که شواهد یا مدارک نیاز به ثبت دارند معتبر است
در بیشتر موارد، پس از ثبت شواهد یا مدارک، دیگر نیاز به ادامه این قرار نیست
قرار تأمین خواسته :
این قرار ممکن است تا پایان پرونده قضائی ادامه پیدا کند و در صورتی که دعوا به نفع خواهان تمام شود، خواسته به پرداخت تبدیل میشود
در صورتی که دعوا به نفع خوانده تمام شود، قرار تأمین خواسته لغو میشود
قرار تأمین دلیل برای ثبت و حفظ شواهد پیش از طرح دعوا یا در جریان رسیدگی به آن صادر میشود و اموال توقیف نمیشود، در حالی که قرار تأمین خواسته به منظور توقیف اموال طرف مقابل برای حفظ خواستههای آینده در صورت اثبات دعوا صادر میشود
به عبارت سادهتر :
قرار تأمین دلیل بیشتر مربوط به ثبت وضعیت شواهد است .
قرار تأمین خواسته مربوط به توقیف اموال طرف مقابل به منظور حفظ خواسته در صورت صدور حکم به نفع خواهان است
نحوه اجرای قرار تأمین دلیل
اجرای قرار تأمین دلیل به معنای ثبت و حفظ شواهد است تا در آینده در صورت بروز دعوا یا اختلافات حقوقی، این شواهد برای اثبات ادعاهای طرفین در دسترس باشند. مراحل اجرای این قرار به صورت زیر انجام میشود:
درخواست و صدور قرار تأمین دلیل
درخواست تأمین دلیل به دادگاه یا شورای حل اختلاف ارائه میشود. این درخواست معمولاً توسط یکی از طرفین دعوا یا ذینفعان پرونده به دادگاه ارائه میگردد
دادگاه پس از بررسی درخواست و دلایل موجود، در صورتی که احساس کند نیاز به حفظ شواهد وجود دارد، قرار تأمین دلیل صادر میکند
انتخاب مرجع اجراکننده قرار
پس از صدور قرار تأمین دلیل، دادگاه یا شورای حل اختلاف معمولاً یک مأمور اجرایی (میتواند یک کارشناس، مهندس، پزشک، یا هر فرد متخصص دیگر باشد) را برای انجام عمل ثبت شواهد تعیین میکند
مراجع اجرایی میتوانند شامل موارد زیر باشند :
کارشناس رسمی دادگستری: به عنوان مثال، در مسائل مربوط به تخریب ساختمان یا خسارت وارده به اموال
پزشک قانونی: برای ثبت وضعیت بدنی فرد یا جراحات وارد شده
کارشناسان فنی: در صورت نیاز به ثبت وضعیت فنی یا تخصصی شواهد
اجرای قرار تأمین دلیل
پس از تعیین مرجع اجرای قرار، مأمور یا کارشناس منتخب به محل مربوطه میرود تا شواهد و مدارک مورد نیاز را ثبت کند
این مراحل شامل معاینه، بررسی، و مستندسازی وضعیت موجود است
در صورت نیاز، کارشناس ممکن است عکسبرداری، نقشهبرداری، یا تهیه گزارشهای دقیق از وضعیت شواهد انجام دهد
: برای مثال
اگر خسارت وارد شده به ملک مورد تأمین دلیل باشد، کارشناس ممکن است تصاویر یا گزارشهای دقیق از تخریب یا آسیبها تهیه کند
اگر شواهد پزشکی نیاز به ثبت داشته باشد، مانند آسیبهای بدنی، پزشک قانونی وضعیت پزشکی فرد را بررسی کرده و گزارش میدهد.
تنظیم گزارش یا صورتجلسه
پس از ثبت وضعیت شواهد، مرجع اجرایی باید یک گزارش یا صورتجلسه دقیق و مستند تهیه کرده و به دادگاه ارسال کند. این گزارش باید شامل :
توضیحات کامل درباره وضعیت موجود
ثبت شواهد، مدارک و تصاویر مربوطه
توضیح و تحلیلهای تخصصی در صورت نیاز :
این گزارش به عنوان مدرک قانونی در آینده میتواند در رسیدگی به دعوا مورد استفاده قرار گیرد
اطلاعرسانی به طرفین دعوا
پس از اجرای قرار تأمین دلیل و تنظیم گزارش یا صورتجلسه، ممکن است به طرفین دعوا یا درخواستکنندگان اطلاع داده شود که این شواهد ثبت شده است و در صورت نیاز، به دادگاه ارائه خواهند شد
اگر در روند ثبت شواهد، طرفین دعوا یا نمایندگان آنان حضور داشته باشند، میتوانند ملاحظات و اعتراضات خود را مطرح کنند. در غیر این صورت، گزارش تهیه شده به دادگاه ارائه میشود
استفاده از شواهد در دعاوی آینده
شواهد ثبت شده به وسیله قرار تأمین دلیل، در صورت طرح دعوا یا ادامه پرونده میتواند به عنوان مدرک یا دلیل در دادرسیهای بعدی مورد استفاده قرار گیرد. برای مثال :
ثبت وضعیت پزشکی یک فرد در صورت دعوا بر سر جراحات یا خسارات بدنی
ثبت وضعیت ملک برای اثبات تخریب یا نقص موجود در آن در دعاوی ملکی
لغو قرار تأمین دلیل
در صورتی که درخواست تأمین دلیل به هر دلیلی بیاثر یا غیرضروری باشد، یا در صورت پایان رسیدگی به دعوا و استفاده از شواهد ثبت شده، دادگاه ممکن است قرار تأمین دلیل را لغو کند
اجرای قرار تأمین دلیل به صورت مستند کردن شواهد و حفظ وضعیت موجود پیش از آغاز دعوا یا در حین رسیدگی به آن صورت میگیرد. این شواهد به کمک کارشناسها، پزشکان، و مأموران اجرایی ثبت میشوند و در صورت بروز اختلافات حقوقی در آینده، میتوانند به عنوان مدارک معتبر در دادگاه استفاده شوند
قرار تامین دلیل
صدور و اجرای قرار تامین دلیل که با هدف حفظ دلیل و استفاده از آن در آینده انجام می گیرد براساس مواد ۱۴۹ الی ۱۵۵ قانون آئین دادرسی کیفری انجام پذیرفته و صدور و اجرای قرار تامین دلیل بر عهده شورای حل اختلاف می باشد که توسط متقاضی یا وکیل قرارتامین دلیل قابل طرح و اجرا میباشد. .
صدور و اجرای قرار از مواد دادرسی فوری بوده و اجرای آن ممکن است با جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری و یا با معاینه محلی و صورت برداری از دلایل ؛ قوائن و امارات توسط مدیر دفتر ( مجری قرار) ودر پاره ای مواد نیز شخصاً توسط قاضی و یا کارشناس رسمی دادگستری انجام می شود .
هزینه اجرای قرار و وسیله اجرای آن توسط متقاضی یا وکیل وی پرداخت میگردد و چنانچه با جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری باشد لازم دستمزد کارشناس پرداخت گردد.
درخواست صدور قرارتوسط متقاضی یا وکیل مجرب و با سابقه دادگستری ممکن است در هنگام دادرسی یا قبل از اقامه دعوی در شورای حل اختلاف مطرح شده باشد و در هر صورتقابل استناد در دادگاه میباشد و میتوان از آن بعنوان یک دلیل در دادگاه استفاده نمود.
صدور و اجرای به موقع قرار تامین دلیل و استفاده بجا و شایسته از آن در دادگاه از اهمیت خاصی در دادگاه برخوردار بوده و تدارک دفاع را مستدلتر می سازد .
اجرای این قرار معمولاً با ملاحظه و صورت برداری ، تحقیقات محلی ؛ کسب نظر کارشناس ، کسب اطلاع از مطلعین یا دفاتر تجاری و قرائن و امارات موجود در محل انجام می گیرد .
جهت هرگونه مشاوره حقوقی در زمینه صدور و اجرای قرار تامین دلیل با شماره ۰۹۱۲۶۱۶۱۱۲۱ با وکیل پایه یک دادگستری تماس حاصل فرمائید .
ما بصورت فوری و ارزان پرونده شما را به ثمر میرسانیم .
اجرای این قرار توسط وکیل باعث میگردد که از همان ابتدا پرونده شما بر پایه های محکمی استوار باشد و وکیل و کارشناس به اتفاق مطالبی را منعکس مینمایند که خافظ حقوق قانونی شما در اینده باشد.
هزینه وکیل جهت صدور قرار در شورای حل اختلاف ۴ میلیون تومان حق الوکاله بوده و یکروزه انجام میگردد.
پرونده خود را به ما بسپارید .
مشاوره حقوقی در دفتر وکالت ما رایگان است و شما میتوانید سئوالات خود را با شماره ۰۹۱۲۶۱۶۱۱۲۱ مطرح نموده تا پاسخ را در اسرع وقت دریافت نمائید همچنین مشاوره حقوقی حضوری در دفتر ما رایگان بوده و بصورت رایگان انجام خواهد گردید و حق المشاوره از شما دریافت نخواهد گردید .
اخذ قرار تامین دلیل ازشورای حل اختلاف ظرف یکهفته توسط وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی ۰۹۱۲۶۱۶۱۱۲۱
تامین دلیل
هر گاه شخصی احتمال دهد که دلایلی موجود است و در صورتی که بخواهد در دادگاه اقامه ی دعوی کند در آینده دسترسی به آنها دشوار یا مشقت بار خواهد بود و یا دسترسی به آنها به طور کلی از بین خواهد رفت اعم از این که این دلایل در اختیار خود وی و یا نزد طرف دعوای آینده یا شخص ثالث باشد میتواند از دادگاه درخواست تامین دلیل کند . در اینجا مقصود از تامین ملاحظه صورت برداری و یا تهیه ی گزارش از ثبت کتبی آنهاست .
مفهوم تامبن دلیل و برخی موارد آن
دلیل عبارت است از امری که اصحاب دعوی برای اثبات یا دفاع از دعوی به آن استناد میکنند و در اصطلاح حقوقی تامین دلیل عبارت است از محافظت از دلایل موجود برای امکان استفاده از آن در آینده و در واقع درخواست است و نه دعوی و به همین جهت نتیحه ی آن درقالب قرار صادر میشود . به طور نمونه در پروژه ای در حال ساخت چنانچه پیمانکار از مصالح تعریف شده در قرارداد استفاده نکند مثلا نوع آجر و یا آهن به کار برده شده در ساختمان از نوع درجه ی ۲ باشد که با تکمیل پروژه ی دیگر دسترسی به آن میسر نباشد در این خصوص مراتب به طریقی که ذیلا خواهیم گفت صورتجلسه میشود تا متعاقبا خسارات وارده مورد مطالبه قرار گیرد .
مثال دیگر این است که اگر مستاجر ملکی پس از انقضا مدت اجاره از مالک مطالبه مبلغ ودیعه کند لکن از استرداد آن امتناع شود جهت عدم تعلق خسارت و اجرت المثل میتواند ملک را تخلیه و ضمن تحویل کلید از طریق شورای حل اختلاف خالی بودن عین مستاجره را صورت مجلس و تامین دلیل کند .
همچنین اگر دلایل یا مدرکی باشد که در حال از بین رفتن است یا ممکن است از بین برود و برای طرح دعوی یا استفاده از این دلایل آمادگی نباشد و هدف ابن باشد که این دلایل مانند صورت برداری از ادله در جای امنی محفوظ بماند در این صورت بهترین راه تامین دلیل است . هر چند تامین دلیل برای حفظ دلایل است و اینکه تا چه حدی قاطع دعوی باشد بستگی به نظر قاضی رسیدگی کننده خواهد داشت .
زمان تقدیم دادخواست و محتویات آن
بر اساس ماده ی ۱۵۰ قانون ایین دادرسی مدنی زمان درخواست تامین دلیل میتواند قبل از اقامه ی دعوی و به طور مستقل و یا در حین رسیدگی باشد همچنین کتبی یا شفاهی قابل طرح است و مطابق ماده ی ۱۵۱ قانون ایین دادرسی مدنی باید دادخواست دارای مشخصات درخواست کننده در ستون خواهان و مشخصات طرف مقابل در ستون خوانده و موضوع تامین دلیل در ستون خواسته باشد .
در قسمت شرح دادخواست نیز به اوضاع و احوالی که موجب درخواست تامین دلیل شده اشاره میشود و از دادگاه تقاضای جمع اوری و تامین دلیل میگردد .
مراحل صدور تامین دلیل
۱_ بررسی و تعیین اینکه موضوع تامین دلیل در محدوده ی کدام یک از شورای حل اختلاف واقع است .
۲_تهیه ی برگ دادخواست از اوراق شورای حل اختلاف مربوط
۳_تنظیم دادخواست بر روی فرم مخصوص به تعداد خواندگاه به علاوه یک نسخه
۴_تهیه ی کپی از هر برگه اوراقی که به آنها استناد میشود به تعداد خواندگان به علاوهی یک نسخه .
۵_ مراجعه به قسمت تطبیق اسناد شورای حل اختلاف و گواهی کردن برابری با اصل فتوکپی
۶_مراجعه به تمبر فروشی مجتمع و الصاق تمبر هزینه ی دادرسی به دادخواست و تمبر برابر اصل با فتوکپی ها .
ما به تجویز ماده ی ۱۵۲ قانون ایین دادرسی مدنی که اجازه میدهد که اموری که فوریت دارد دادگاه میتواند بدون احضار طرف مقابل دعوی اقدام به تامین دلیل نماید لذا هنگام ثبت از مسول آن باید درخواست شود که چون موضوع تامین دلیل فوریت دارد دادخواست را فورا به مسول ارحاع برساند .
پس از صدور قرارتامین دلیل با مدیر دفتر دادگاه برای ذفتن به محل هماهنگی شود و در صورتی که تامین دلیل توام با کارشناسی باشد مدیر دفتذ با وی برای حضور در محل هماهنگی خواهد کرد. در این مرحله باید دستمزد کارشناس را که دادگاه تعیین میکند به صندوق دادگستری پرداخت و رسید پرداخت را ضمیمه ی پرونده شئد .
مراجعه به محل همراه مدیر دفتر و کارشناس
هنگام انجام تامین دلیل باید دقت شود که هیچ چیز نادیده گرفته نشود اگر مدیر دفتر و کارشناس به چیزی توجه نداشتند باید نظر ایشان را به مطلب مورد نظر جلب نمود تا در صورت جلسه ی تامین دلیل یا نظر کارشناس نوشته شود .
از آنجایی که ممکن است کارشناس اعلام کند که نظریه را متعاقبا خواهد داد پس از چند روز خواهان میتواند با مراجعه ی مجدد به دفتر دادگاه نسبت به اخذ فتوکپی مصدق صورتجلسه ی تامین دلیل و نظریه ی کارشناس اقدام کند . این صورتجلسه و نظریه و همچنین خود پرونده ی تامین دلیل میتواند بعد ها مستند دعوی قرار گیرد و از دلایلی که تامین شده برای اثبات ادعای خود استفاده کند .
وظایف عضو مجری قرار
عضو مجری قرار موظف است فقط آنچه را که مورد نظر متقاصی است صورت برداری کند نه بیشتر و نه کمتر مثلا اگر موضوع اجرایی قرار تحقیق از شهود در یک موضوع خاص باشد حق ندارد در خصوص مسایل دیگر از شهود تحقیق استفاده کند یا اجرای قرار از صورت برداری از اسناد معینی باشد حق ندارد علاوه بر آن اسناد تز سند های دیگر که مورد تفاضا نیست صورت برداری کند در پاره ی اوقات ممکن است تقاضای تامین دلیل همزمان برای چند دلیل باشد . مثلا تصادفی واقع و خسارات به اتوموبیل وارد شده است در این مورد متقاضی میتواند از دادگاه تقاضای تامین دلیل برای شهادت شهود و معاینه ی محل و جلب نظر کارشناس کند .
مرجع رسیدگی به درخواست تامین دلیل
درخواست تامین دلیل در صلاحیت شورای حل اختلافی است که دلایل و امارات در حوزه آن واقع شده باشد مگر در نقاطی که شورای حل اختلاف تشکیل نشده باشد که در اینصورت باید به دادگاه مزبور داده شود .
همچنین بنا به ماده ی ۲۲ شورای حل اختلاف اگر تامین دلیل توام با دعوای اصلی یا در اثناء رسیدگی به دعوای اصلی مطرح شود و رسیدگی به دعوای اصلی در صلاحیت دادگاه باشد رسیدگی به درخواست تامین دلیل نیز در صلاحیت دادگاه خواهد بود .