قرارداد مطمئن توافقی مکتوب و قانونی بین دو یا چند طرف است که با بیان شفاف تعهدات، شرایط و ضمانت اجرا، از حقوق طرفین در برابر اختلافات احتمالی محافظت میکند.جهت رزرو وقت مشاوره با شماره ۰۹۱۲۲۳۰۲۳۰۲ تماس حاصل فرمائید.
،در یک تعریف ساده و حقوقی، اینطور تعریف میشود:
توافقی است الزامآور بین دو یا چند نفر که با هدف ایجاد، انتقال، تغییر یا پایان یک رابطه حقوقی منعقد میشود.
قرارداد یعنی توافق رسمی بین دو طرف که هر دو متعهد میشن کاری انجام بدن یا نفعی ببرن یا مسئولیتی بپذیرن. این توافق میتونه شفاهی یا کتبی باشه، ولی برای اعتبار حقوقی و قابل استناد بودن، بهتره حتماً کتبی و امضا شده باشه.
بر اساس ماده ۱۸۳ قانون مدنی ایران:
“عقد عبارت است از اینکه یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر تعهد بر امری نمایند و مورد قبول آنها باشد.”
(در اینجا “عقد” یعنی همان قرارداد.)
مثالهای رایج :
-
خرید و فروش
-
اجاره خانه یا مغازه
-
استخدام
-
شراکت
-
ساخت و ساز
-
ارائه خدمات (مانند طراحی سایت یا مشاوره حقوقی)
انواع :
۱٫ قراردادهای معین
این نوع قراردادها در قانون مدنی تعریف شدهاند و شرایط و ویژگیهای آنها مشخص است. یعنی قانون دقیقاً گفته چه هستند و چطور باید نوشته شوند.
مثالهای قراردادهای معین:
-
بیع (خرید و فروش): قراردادی برای انتقال مالکیت یک کالا در ازای پول. مثل فروش ماشین یا گوشی.
-
اجاره: قراردادی که در آن مالک، استفاده از مالش را به فرد دیگری میدهد در ازای مبلغی مشخص. مثلاً اجاره خانه یا مغازه.
-
مضاربه: قراردادی که یک نفر سرمایه میدهد و طرف دیگر با آن کار میکند و سود بینشان تقسیم میشود.
-
وکالت: قراردادی که یک نفر به دیگری اختیار میدهد تا از طرف او کاری انجام دهد. مثلاً فروش خانه.
-
رهن: قراردادی که در آن مالی برای تضمین یک بدهی بهصورت وثیقه گذاشته میشود.
-
ودیعه: قراردادی برای سپردن مال به فرد دیگر جهت نگهداری، مثل گذاشتن طلا در صندوق امانات.
-
جعاله: قراردادی که در آن فردی در ازای انجام کاری، پاداش مشخصی پرداخت میکند. مثل پیدا کردن یک شیء گمشده با وعدهی جایزه.
جهت رزرو وقت مشاوره خود با وکلای ما با شماره های زیر تماس بگیرید :
۲ ۲۳۰ ۲۳۰ ۰۹۱۲
۱۲۱ ۶۱ ۶۱ ۰۹۱۲
۸۳ ۹۴۴ ۸۳ ۰۹۱۲
۲٫ قراردادهای غیرمعین
قراردادهایی هستند که در قانون نامی از آنها نیامده، اما چون برخلاف قانون یا اخلاق نیستند، معتبرند. این قراردادها معمولاً در کسبوکارهای جدید و فعالیتهای نوین رایجاند.
مثال:
-
طراحی سایت
-
تولید محتوا
-
همکاری پروژهای
-
تبلیغ در اینستاگرام
-
تدریس خصوصی یا مشاوره آنلاین
۳٫ لازم و جایز
-
قرارداد لازم: قراردادی است که هیچکدام از طرفین بهتنهایی نمیتوانند آن را فسخ کنند، مگر با رضایت طرف مقابل یا دلایل قانونی. مثل خرید و فروش یا اجاره.
-
قرارداد جایز: قراردادی است که هر طرف هر زمان بخواهد میتواند آن را فسخ کند. مثل وکالت یا سپردن چیزی برای نگهداری.
۴٫ قراردادهای رسمی و عادی
-
قرارداد رسمی: قراردادی که در دفاتر اسناد رسمی یا نزد مراجع قانونی تنظیم و ثبت شده است. مثل سند رسمی فروش خانه.
-
قرارداد عادی: قراردادی است که طرفین بهصورت دستی یا تایپی بین خود تنظیم کردهاند، ولی در دفترخانه ثبت نکردهاند. مثل قرارداد کاری بین دو نفر یا اجارهنامه دستی.
۵٫ قراردادهای مدنی و تجاری
-
قرارداد مدنی: قراردادی بین افراد عادی جامعه که فعالیت تجاری ندارند و هدفشان انجام امور شخصی است. مثل اجاره خانه یا خرید لوازم منزل.
-
قرارداد تجاری: قراردادی است که در آن حداقل یکی از طرفین تاجر است یا قرارداد با هدف فعالیت اقتصادی و سودآوری منعقد شده است. مثل قرارداد صادرات کالا یا قرارداد بین شرکتها.
نگارش صحیح
نگارش صحیح یک قرارداد یعنی نوشتن قرارداد به گونهای که:
-
قانونی، واضح و قابل استناد باشد
-
از بروز اختلاف و سوتفاهم جلوگیری کند
-
در صورت بروز مشکل، در دادگاه یا مراجع حقوقی قابل دفاع باشد
در ادامه مراحل و اصول نگارش صحیح قرارداد را برایت قدمبهقدم توضیح میدهم:
مراحل نگارش صحیح
۱٫ شروع با عنوان مناسب
در ابتدای قرارداد، عنوانی شفاف و دقیق بنویس؛ مثلاً:
-
قرارداد همکاری
-
قرارداد اجاره مسکونی
-
قرارداد طراحی سایت
-
قرارداد فروش خودرو
۲٫ مشخصات کامل طرفین
برای هر طرف، اطلاعات زیر را دقیق وارد کن:
-
نام و نام خانوادگی
-
شماره ملی و شناسنامه
-
نشانی محل سکونت یا شرکت
-
شماره تماس
-
در صورت شرکت بودن: شماره ثبت و شناسه ملی
اگر طرف قرارداد شخص حقوقی (شرکت یا سازمان) باشد، باید مشخصات نماینده قانونی هم ذکر شود.
۳٫ توضیح دقیق موضوع
مشخص کن که قرارداد دقیقاً درباره چه کاری است. جزئیات فنی و عملیاتی را دقیق و شفاف بنویس. مثلاً:
-
طراحی سایت با ۵ صفحه + اتصال درگاه پرداخت
-
اجاره یک واحد مسکونی ۸۰ متری در طبقه دوم
۴٫ مدت قرارداد
بنویس قرارداد از چه تاریخی شروع میشود و تا چه تاریخی اعتبار دارد. اگر امکان تمدید وجود دارد، بنویس با چه شرایطی.
۵٫ مبلغ و نحوه پرداخت
مبلغ باید به عدد و حروف ذکر شود. سپس:
-
شیوه پرداخت (نقدی، کارتبهکارت، قسطی)
-
زمان پرداخت (ماهانه، هفتگی، مرحلهای)
-
در صورت تأخیر در پرداخت، چه اتفاقی میافتد؟
۶٫ تعهدات طرفین
هر طرف چه وظایفی دارد و چه کارهایی را باید انجام دهد؟
هر تعهد باید:
-
دقیق
-
قابل انجام
-
زماندار باشد
مثلاً: «متعهد است طراحی سایت را حداکثر تا تاریخ … تحویل دهد.»
۷٫ شرایط فسخ قرارداد
مشخص شود که در چه شرایطی هر یک از طرفین میتوانند قرارداد را فسخ کنند. مثلاً:
-
با اطلاع کتبی ۷ روزه
-
در صورت نقض تعهدات توسط طرف مقابل
-
در صورت تأخیر بیش از ۱۰ روز در پرداخت
۸٫ مرجع حل اختلاف
اگر اختلافی پیش آمد، اول از طریق مذاکره و در صورت نیاز از طریق داوری یا مراجعه به دادگاه محل اقامت یکی از طرفین حل خواهد شد.
۹٫ تعداد نسخهها
بنویس قرارداد در چند نسخه تنظیم شده (مثلاً ۲ نسخه) و تمام نسخهها اعتبار یکسان دارند.
۱۰٫ امضا، تاریخ و اثر انگشت
در پایان:
-
هر صفحه باید به امضای طرفین برسد (برای جلوگیری از تغییر متن)
-
تاریخ تنظیم درج شود
-
ترجیحاً اثر انگشت هم زده شود
-
اگر قرارداد مهم است، امضای دو شاهد هم اضافه شود
نکات تکمیلی برای نگارش صحیح:
-
از زبان ساده، رسمی و بدون ابهام استفاده کن
-
بندها را شمارهگذاری و منظم بنویس (مثلاً ماده ۱، ماده ۲ و…)
-
قرارداد را با نرمافزار ورد یا دستی، خوانا بنویس
-
اگر ضمیمهای دارد (مثل فاکتور، نقشه، مدارک)، آنها را پیوست و ذکر کن
قوانین حاکم بر قراردادها در ایران، مجموعهای از اصول و مقررات حقوقی هستند که چارچوب تنظیم، اجرا و فسخ قراردادها را تعیین میکنند. آشنایی با این قوانین، هم برای تنظیم قرارداد درست و هم برای دفاع از حقوق طرفین در صورت بروز اختلاف، ضروری است.
۱. ماده ۱۰ قانون مدنی – اصل آزادی قراردادها
«قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد کردهاند، در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد، نافذ است.»
یعنی: افراد آزادند هر نوع قراردادی تنظیم کنند، به شرطی که خلاف قانون یا اخلاق عمومی نباشد.
۲. ماده ۱۸۳ قانون مدنی – تعریف عقد
«عقد عبارت است از اینکه یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر تعهد بر امری نمایند و مورد قبول آنها باشد.»
یعنی: وقتی دو طرف به یک توافق برسند که در آن مسئولیتی را بپذیرند یا کاری را انجام دهند، یک قرارداد (عقد) شکل میگیرد.
۳. مواد ۱۸۴ تا ۲۲۵ قانون مدنی – انواع و شرایط صحت قراردادها
در این مواد، قانون به مسائل زیر میپردازد:
-
شرایط اساسی صحت قراردادها
طبق ماده ۱۹۰، این شرایط شامل موارد زیر است:-
قصد و رضایت طرفین
-
اهلیت (بالغ، عاقل و رشید بودن)
-
موضوع معین و مشروع
-
مشروع بودن جهت معامله
-
-
اثر قراردادها، اجرای تعهدات و موارد فسخ یا ابطال
۴. قانون تجارت (در قراردادهای تجاری)
اگر بین دو تاجر یا شرکت تنظیم شده باشد یا فعالیت اقتصادی خاصی را هدف قرار دهد، ممکن است تحت شمول قانون تجارت قرار گیرد. مثل:
-
نمایندگی فروش
-
صادرات و واردات
-
شرکتهای سهامی و با مسئولیت محدود
۵. قانون کار (در قراردادهای استخدامی)
اگر مربوط به کارگر و کارفرما باشد، قانون کار ایران بر آن حاکم است. این قانون:
-
نوع قرارداد (دائمی، موقت)
-
ساعت کار
-
حقوق و مزایا
-
بیمه
-
شرایط فسخ یا اخراج
را مشخص میکند.
۶. قانون ثبت اسناد (در قراردادهای رسمی)
اگر قرارداد رسمی باشد (مثل فروش ملک یا رهن)، باید طبق قانون ثبت اسناد و املاک کشور در دفاتر رسمی تنظیم و ثبت شود.
۷. قانون آیین دادرسی مدنی (در دعاوی قراردادی)
اگر اختلافی درباره قرارداد پیش بیاید و کار به دادگاه کشیده شود، دادگاه بر اساس این قانون روند رسیدگی، بررسی ادله، احضار طرفین و صدور رأی را انجام میدهد.
۸. قانون مدنی در باب خسارت و مسئولیت مدنی
اگر یکی از طرفین به تعهدات خود عمل نکند و باعث ضرر به دیگری شود، طبق قانون مسئول است و باید خسارت پرداخت کند.
اصل حسن نیت و انصاف (اصل نانوشته ولی مهم)
در همه قراردادها فرض بر این است که طرفین با حسن نیت و صداقت قرارداد را امضا و اجرا میکنند. رفتار غیرمنصفانه یا فریبکارانه ممکن است باعث بیاعتباری قرارداد شود.
قوانین اصلی حاکم :
-
قانون مدنی (مواد ۱۰، ۱۸۳ تا ۲۲۵)
-
قانون تجارت (برای قراردادهای تجاری)
-
قانون کار (برای روابط استخدامی)
-
قانون ثبت اسناد (برای قراردادهای رسمی)
-
آیین دادرسی مدنی (برای رسیدگی قضایی به اختلافات)
-
قواعد عمومی مانند حسن نیت، نظم عمومی و اخلاق حسنه
نحوه نوشتن :
نوشتن یک بین دو نفر، یعنی تنظیم توافقی مکتوب که دقیق، روشن و قانونی باشد تا از بروز اختلاف جلوگیری کرده و در صورت بروز مشکل قابل استناد باشد. میتواند دربارهی کار، خرید، اجاره، شراکت یا هر موضوع دیگری باشد.
در ادامه، مراحل ساده و اصولی نوشتن قرارداد بین دو نفر را برایت توضیح میدهم:
مراحل نوشتن بین دو نفر
۱٫ نوشتن عنوان
در ابتدای برگه، عنوانی دقیق و واضح بنویس:
مثال:قرارداد همکاری کاری، قرارداد اجاره ملک، قرارداد خرید کالا، قرارداد ارائه خدمات طراحی سایت
۲٫ مشخصات کامل طرفین
اطلاعات شناسایی و تماس هر دو نفر را کامل بنویس:
-
نام و نام خانوادگی
-
شماره ملی
-
شماره شناسنامه
-
آدرس محل سکونت
-
شماره تلفن
-
اگر یکی از طرفین نماینده شرکت است: نام شرکت + شناسه ملی + سمت فرد
مثال:
فیمابین آقای محمد رضایی فرزند رضا به شماره ملی ۱۲۳۴۵۶۷۸۹۰ ساکن تهران، خیابان ولیعصر، تلفن: ۰۹۱۲xxxxxxx
و
آقای علی کریمی فرزند احمد به شماره ملی ۰۹۸۷۶۵۴۳۲۱ ساکن کرج، خیابان مطهری، تلفن: ۰۹۳۵xxxxxxx
منعقد میگردد.
آدرس ما : تهران _ خیابان انقلاب _ نرسیده به میدان فردوسی _ کوچه نیائی _ پلاک ۷/۱ _ دفتر وکالت
مسیر از راه حمل و نقل عمومی : شما با استفاده از ایستگاه مترو ی فردوسی میتوانید آسان تر به دفتر وکالت ما تشریف بیاورید
بیان دقیق موضوع
بهطور روشن بنویس که قرارداد درباره چیست، با چه شرایطی و چه چیزی قرار است انجام یا تحویل شود.
مثال:
موضوع عبارت است از طراحی یک وبسایت شرکتی با ۵ صفحه اصلی شامل: خانه، خدمات، درباره ما، تماس با ما و وبلاگ.
۴٫ مدت زمان
مدت اجرای قرارداد را مشخص کنید:
-
تاریخ شروع
-
تاریخ پایان (یا مدت زمان اجرای کار)
مثال:
مدت اجرای قرارداد از تاریخ ۱ تیر ۱۴۰۳ تا ۱ شهریور ۱۴۰۳ میباشد و قابل تمدید با توافق طرفین است.
۵٫ مبلغ و نحوه پرداخت
به عدد و حروف بنویسید. مشخص کنید چه زمانی و چگونه پرداخت میشود.
مثال:
مبلغ ۱۰ میلیون تومان (۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال) میباشد که در دو مرحله پرداخت میگردد:
۵ میلیون تومان در ابتدای کار و ۵ میلیون تومان پس از تحویل نهایی سایت.
۶٫ تعهدات طرفین
هر طرف دقیقاً چه کاری باید انجام دهد؟
تعهدات باید واضح و قابل اجرا باشند.
مثال برای کارفرما:
کارفرما متعهد است مطالب و تصاویر مورد نیاز طراحی سایت را تا ۳ روز پس از امضای قرارداد در اختیار طراح قرار دهد.“
مثال برای مجری:
مجری متعهد است پروژه را مطابق استانداردهای فنی و طرح اولیه ارائهشده، تا پایان مهلت قرارداد تحویل دهد.
متن قرارداد کاری :
کاری (پروژهای / پارهوقت)
در تاریخ ………… بین:
-
آقای / خانم …………………………….. فرزند ………………… به شماره ملی …………………… و ساکن ……………………….. به عنوان کارفرما
و
-
آقای / خانم …………………………….. فرزند ………………… به شماره ملی …………………… و ساکن ……………………….. به عنوان کارمند / مجری پروژه
منعقد میگردد و طرفین متعهد به رعایت مفاد زیر میباشند:
ماده ۱: موضوع
موضوع اعبارت است از:
……………………………………………………………………………
(مثال: طراحی وبسایت شرکتی، تایپ و ویرایش پایاننامه، مدیریت صفحه اینستاگرام و غیره)
ماده ۲: مدت
مدت اجرای این قرارداد از تاریخ ……… تا تاریخ ……… میباشد.
در صورت توافق کتبی طرفین، امکان تمدید قرارداد وجود دارد.
ماده ۳: مبلغ و نحوه پرداخت
مبلغ برابر است با ……………….. تومان (به عدد و حروف) که به صورت زیر پرداخت میشود:
-
…. درصد در ابتدای کار
-
…. درصد پس از تحویل نهایی و تأیید کارفرما
پرداختها به شماره کارت / حساب اعلامی توسط کارمند انجام خواهد شد.
ماده ۴: تعهدات کارمند / مجری
کارمند متعهد میگردد:
-
کار را در موعد مقرر، کامل و با کیفیت مطلوب تحویل دهد.
-
اطلاعات محرمانه کارفرما را حفظ نماید.
-
بدون اجازه کتبی، پروژه را به شخص ثالث واگذار نکند.
ماده ۵: تعهدات کارفرما
کارفرما متعهد میگردد:
-
مطالب و اطلاعات لازم را در زمان مناسب در اختیار کارمند قرار دهد.
-
پرداختها را طبق بند ۳ به موقع انجام دهد.
-
در صورت تأخیر یا نقص کار، فرصت اصلاح منصفانه به کارمند بدهد.
جهت رزرو وقت مشاوره خود با وکلای ما با شماره های زیر تماس بگیرید :
۲ ۲۳۰ ۲۳۰ ۰۹۱۲
۱۲۱ ۶۱ ۶۱ ۰۹۱۲
۸۳ ۹۴۴ ۸۳ ۰۹۱۲
ماده ۶: فسخ
در صورت تخلف هر یک از طرفین از مفاد این قرارداد، طرف مقابل حق دارد با اعلام کتبی ۷ روزه، قرارداد را فسخ نماید.
ماده ۷: حل اختلاف
در صورت بروز هرگونه اختلاف، موضوع ابتدا از طریق مذاکره حل و فصل خواهد شد. در صورت عدم توافق، موضوع از طریق مراجع قضایی محل اقامت کارفرما پیگیری خواهد شد.
ماده ۸: نسخهها و امضا
ادر ۲ نسخه تنظیم گردیده و هر نسخه دارای اعتبار یکسان است.
امضای طرفین:
امضای کارفرما: امضای کارمند / مجری:
نام و نام خانوادگی: نام و نام خانوادگی:
تاریخ: ………………………. تاریخ: ……………………….
آدرس ما : تهران _ خیابان انقلاب _ نرسیده به میدان فردوسی _ کوچه نیائی _ پلاک ۷/۱ _ دفتر وکالت
مسیر از راه حمل و نقل عمومی : شما با استفاده از ایستگاه مترو ی فردوسی میتوانید آسان تر به دفتر وکالت ما تشریف بیاورید