
اجرتالمثل ایام زناشوئی مبلغی است که زن در صورت انجام امور خانه بدون قصد تبرع، پس از طلاق میتواند بابت زحماتش از شوهر مطالبه کند. جهت رزرو وقت مشاوره با شماره ۰۹۱۲۲۳۰۲۳۰۲ تماس حاصل فرمائید.
اجـــــرت المثل زندگی مشترک
اجرت المثل عبارتست از بها و مزد کارهائی که زن در طول مدت زناشوئی در منزل مرد انجام داده و از نگاه اسلام جزء وظائف وی نبوده است مانند آشپزی کردن ، بزرگ کردن فرزندان و به طور کلی هر کاری در عرف ، زن در خانه شوهرش انجام می دهد .
باستناد تبصره الحاقی مورخ ۲۳/۱۰/۱۳۸۹ مجمع تشخیص مصلحت نظام به ماده ۳۳۶ قانون مدنی کلیه اموری که شرعاً بر عهده زوج نبوده مستحق اجرت المثل بوده و دادگاه مکلف است مزد کارهای انجام گرفته را محاسبه و حکم به پرداخت آن صادر نماید .

رسیدگی به موضوع اجرت المثل در صلاحیت دادگاه خانواده بوده و به در خواست زن طی فرم دادخواست ازطرف وی یا وکیل زن با عنوان مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت در دادگاه خانواده طرح و پس از ارجاع موضوع به کارشناسی میزان آن و حکم بر محکومیت زوج به پرداخت اجرت المثل ایام زناشوئی صادر میگردد ، عدم پرداخت دستمزد کارشناس باعث مختومه شدن پرونده میگردد .
برابر با ماده ۴ قانون حمایت خانواده رسیدگی به …. نفقه زوجه و اجرت المثل ایام زوجیت در صلاحیت دادگاه خانواده می باشد .
در صورتیکه مزد کار در خانه با توافق زوجین تعیین گردد به آن نحله و در صورت ارجاع به کارشناس به آن اجرت المثل ایام زناشوئی یا زوجیت گفته می شود ، پرداخت هزینه کارشناسی بر عهده متقاضی ( زن ) می باشد ، لازم به ذکر است چنانچه طلاق از جانب مرد باشد به اجرت المثل نیز جزء حق و حقوق قانونی زن می باشد که زوج به حکم دادگاه محکوم به پرداخت آن به زوجه می باشد .
جمع بین نحله و اجرت المثل امکانپذیر نبوده و در این رابطه اختلاف نظر وجود دارد اجرت المثل ایام زناشوئی از جمله حق و حقوق زن بوده که به محض عقد نکاح برای زوجه بوجود می آید و لزومی برای ثبت آن بعنوان شروط ضمن عقد نکاح در عقد نامه وجود نداشته و بدون ثبت توسط زن قابل مطالبه می باشد .
از محکومیت زوج به پرداخت اجرت المثل یا عدم تعلق اجرت المثل به زوجه می توان در خواست تجدید نظر خواهی نمود.
در خصوص تعلق اجرت المثل به زنان شاغل در میان فقهاء اختلاف نظر وجود داشته و در خصوص تعلق یا عدم تعلق اجرت المثل به این زنان اختلاف نظر وجود دارد .
در صورت نیاز به مشاوره حقوقی رایگان در خصوص دعاوی خانواده و یا اجرت المثل ایام زناشوئی با وکیل پایه یک دادگستری با تجربه و پرونده های فراوان با شماره ۰۹۱۲۶۱۶۱۱۲۱ تماس حاصل فرموده و یا از طریق تلگرام یا واتس اپ سئوالات حقوقی خود را مطرح فرمائید .
مشاوره تلفنی ، تلگرامی با وکیل رایگان بوده و از شما وجهی دریافت نخواهد گردید ، همچنین در صورت ضرورت به ملاقات حضوری با وکیل ما بدون دریافت حق مشاوره با وکیل آماده خدمات حقوقی به شهروندان عزیز در سراسر کشور میباشیم .
در صورت توافق برای پیگیری و اعطاء وکالت در دادگاه خانواده ما متناسب با وضعیت مالی شما و با هزینه بسیار ارزان قبول وکالت پرونده های شما را بر عهده خواهیم گرفت .
قرارداد وکالت با وکیل باعث صرفه جوئی در وقت و هزینه شما و تضمین نتیجه خواهد گردید .
مشاوره رایگان تلفنی وحضوری
با وکیل پایه یک دادگستری و مشاوره حقوقی دعاوی خانواده
تلفن : ۰۹۱۲۶۱۶۱۱۲۱ تلگرام و شبکه های اجتماعی : vakil725
نشانی دفتر وکالت ما : تهران ـ میدان فردوسی ـ نرسیده به خیابان استاد نجات الهی ـ کوچه نیائی ـ پلاک ۱/۷
- در صورت فوت شدن شوهر اجرت المثل نیز مانند مهریه ونفقه گذشته و …. قابل مطالبه بوده ومی توان به میزان آن ارث را توقیف نمود .
- مطالبه اجرت المثل منوط به قصد دریافت مزد ( عدم تبرع ) میباشد بنابراین احراز تبرع یا عدم تبرع در عدم تعلق اجرت المثل به زوجه قابل توجه می باشد .
- مبنای قانونی اجرت المثل ماده ۳۳۶ قانون مدنی و تبصره الحاقی مورخ ۲۳/۱۰/۱۳۸۵ مجمع تشخیص مصلحت نظام می باشد .
- در خصوص زنان شاغل با وجود عدم تعلق می توان زوج را محکوم به پرداخت اجرت المثل با نظر کارشناس نمود و شاغل بودن زن نمی تواند مانع از تعلق اجرت المثل به زن شود البته این امکان وجود دارد که در رابطه با زن شاغل کارشناس میزان کمتری از اجرت المثل را تعیین کند .
- در تعیین مقدار اجرت المثل توسط کارشناس میزان در آمد حقوق و تمکن مرد ؛ تعداد فرزند یا فرزندان مشترک ، میزان تحصیلات زن ، محل زندگی ، میزان و مدت ایام زناشوئی و … مد نظر قرار
می گیرد .
- پرداخت دستمزد کارشناسی بر عهده زن است .
- به نظر کارشناسی می توان اعتراض کرد که در صورت اعتراض با پداخت ۳ برابر هزینه کارشناسی مجدداً به هیئت کارشناسی جهت تعیین مجدد اجرت المثل ارجاع می گردد.
ماده ۳۳۶ هرگاه کسی بر حسب امر دیگری اقدام به عملی نماید …..
شریک ملک مشاع که از سهم شریک خود بهره برده نسبت به اجرت المثل شریک دیگر مسئول است چه آن که استیفاء از مال غیر به طور مجانی صحیح بنظر نمی رسد بنابراین شریک استحقاق مطالبه و دریافت اجرت المثل را خواهد داشت نظریه شماره ۳۱۴۵/۷ مورخ ۸/۸/۱۳۷۶
اجرتالمثل یک مفهوم حقوقی است که زمانی کاربرد دارد که شخصی برای دیگری کاری انجام میدهد یا از مال او استفاده میشود بدون اینکه قراردادی میانشان بسته شده باشد، اما در عین حال، قصد تبرع (رایگان انجام دادن) هم نداشته باشد. در این موارد، قانون برای جبران زحمات یا استفاده انجامشده، مبلغی را بر اساس عرف و نظر کارشناس تعیین میکند که به آن “اجرتالمثل” میگویند.


انواع کاربردهای اجرتالمثل:
۱٫ در روابط خانوادگی (مثل ایام زوجیت)
اگر زنی در طول زندگی مشترک کارهایی مانند خانهداری، بچهداری یا کمک به کسبوکار شوهر را بدون قصد رایگان بودن انجام داده باشد، پس از طلاق میتواند اجرتالمثل ایام زوجیت را مطالبه کند.
۲٫ در استفاده از مال غیر
مثلاً اگر کسی بدون اجازه از ماشین یا ملک شخص دیگری استفاده کند، مالک میتواند اجرتالمثل استفاده از مالش را دریافت کند، حتی اگر مال آسیب ندیده باشد.
۳٫ در انجام کار برای دیگری بدون قرارداد
فرض کنید فردی بدون قرارداد کتبی، ولی با انتظار دریافت مزد، برای دیگری کار کند؛ در صورت اختلاف، میتواند اجرتالمثل کار خود را از طریق دادگاه مطالبه کند.
تفاوت با اجرتالمسمی:
اجرتالمسمی مبلغی است که در قرارداد برای انجام کاری مشخص شده است.
اجرتالمثل در نبود قرارداد و بر اساس عرف و کارشناسی تعیین میشود
اجرتالمثل به زن تعلق نمیگیرد در موارد زیر:
۱. قصد تبرع (رایگان بودن کارها)
-
اگر زن ثابت شود که کارهای خانه را به صورت رایگان و بدون انتظار دریافت دستمزد انجام داده است، اجرتالمثل به او تعلق نمیگیرد.
-
مثال: اگر زن در طول زندگی مشترک به شوهرش گفته باشد که “من برای پول کار نمیکنم” یا رفتارش نشان دهد که قصد دریافت دستمزد نداشته، دادگاه ممکن است اجرتالمثل را رد کند.
۲. تمکین نکردن زن
-
اگر زن بدون دلیل موجه از تمکین (ادای وظایف زناشویی) خودداری کند، معمولاً حق دریافت اجرتالمثل را از دست میدهد.
-
البته اگر عدم تمکین زن به دلیل عسر و حرج (مثلاً خشونت شوهر یا عدم پرداخت نفقه) باشد، ممکن است باز هم اجرتالمثل به او تعلق بگیرد.
۳. وجود شرط عدم اجرتالمثل در عقدنامه
-
اگر در عقدنامه شرط شده باشد که زن مستحق اجرتالمثل نیست، این شرط در صورت قانونی بودن، قابل اجراست.
-
البته برخی دادگاهها ممکن است به نفع زن تفسیر کنند، مگر اینکه زن آگاهانه این شرط را پذیرفته باشد.
۴. کارهای خارج از عرف یا وظیفه زن
-
اگر زن کارهایی انجام دهد که جزو وظایف معمول همسر نباشد (مثلاً مدیریت کسبوکار شوهر بدون توافق)، ممکن است اجرتالمثل به آن کارها تعلق نگیرد.
۵. فوت شوهر قبل از تقاضا
-
اگر شوهر فوت کند و زن در زمان حیات او برای اجرتالمثل ادعایی مطرح نکرده باشد، ممکن است دریافت آن پس از فوت مشکلتر شود (البته بستگی به نظر دادگاه دارد).
نکته مهم:
در نهایت، قاضی با بررسی شرایط زندگی زوجین تصمیم میگیرد که آیا اجرتالمثل به زن تعلق میگیرد یا خیر. اگر شوهر بتواند اثبات کند که زن قصد تبرع داشته یا کارها را به میل خود و بدون انتظار پاداش انجام میداده، احتمال رد درخواست اجرتالمثل وجود دارد
اجرتالمثل زن (یا بهطور خاص: اجرتالمثل ایام زوجیت مبلغی است که زن پس از طلاق میتواند بابت زحماتی که در طول زندگی مشترک برای امور خانه، تربیت فرزندان یا همکاری با شوهر انجام داده، بدون قصد رایگان بودن (تبرع)، از شوهر مطالبه کند.
مبنای قانونی:
ماده واحده «قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق» مصوب ۱۳۷۱ میگوید:
> اگر زن کارهایی را که شرعاً به عهده او نبوده با دستور شوهر و بدون قصد تبرع انجام داده باشد، مستحق اجرتالمثل کارهای انجامگرفته است و دادگاه آن را با جلب نظر کارشناس تعیین میکند.
شرایط دریافت اجرتالمثل زن:
۱٫ زن کارهایی مثل خانهداری، آشپزی، نگهداری از فرزندان یا کمک به شوهر انجام داده باشد.
۲٫ این کارها با **دستور یا رضایت شوهر انجام شده باشد.
۳٫ قصد تبرع (رایگان انجام دادن کارها) نداشته باشد.
۴٫ درخواست طلاق از سوی شوهر باشد (نه زن، مگر در موارد خاص مثل عسر و حرج).
تعیین مبلغ اجرتالمثل:
میزان آن توسط کارشناس رسمی دادگستری با توجه به:
مدت زندگی مشترک
نوع و میزان کارهای انجامشده
شرایط زندگی زوجین
تعیین میشود.
در دادگاه اجرتالمثل ایام زوجیت، قاضی برای روشن شدن موضوع و احراز شرایط قانونی، معمولاً سؤالاتی از زن و مرد میپرسد تا مشخص شود که آیا زن مستحق اجرتالمثل هست یا خیر. در ادامه مهمترین سؤالاتی که قاضی ممکن است بپرسد را آوردهام:
سؤالات از زن (خواهان):
۱٫ چه کارهایی در طول زندگی مشترک انجام دادهاید؟
(مانند: خانهداری، آشپزی، نظافت، شستوشو، نگهداری از فرزندان، کمک به کار شوهر و…)
۲٫ آیا این کارها را با خواست یا دستور شوهر انجام دادید؟
۳٫ آیا در زمان انجام این کارها، قصد داشتید آنها را رایگان (تبرعاً) انجام دهید؟
۴٫ آیا بابت این کارها، در طول زندگی مزد یا پاداشی از شوهر گرفتهاید؟
۵٫ چه مدت با همسرتان زندگی کردید؟ محل زندگیتان کجا بوده؟ سطح زندگیتان چگونه بوده است؟
۶٫ آیا در زمانهایی خاص از زندگیتان، کار کمتری یا بیشتری انجام دادهاید؟
سؤالات از شوهر (خوانده):
۱٫ آیا همسرتان کارهای خانه و… را در طول زندگی مشترک انجام داده است؟
۲٫ آیا شما از او خواسته بودید این کارها را انجام دهد یا خودش داوطلب بوده؟
۳٫ آیا همسرتان در قبال این کارها پول یا پاداشی از شما دریافت کرده است؟
۴٫ آیا فکر میکنید همسرتان این کارها را با رضایت و بدون توقع مالی انجام داده؟
۵٫ آیا در خصوص کارهای خانه با هم توافقی کتبی یا شفاهی داشتهاید؟
نکته مهم:
قاضی پس از بررسی اظهارات طرفین، معمولاً موضوع را برای تعیین مبلغ اجرتالمثل به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع میدهد.
نحوه مطالبه اجرت المثل توسط زن (مراحل قانونی)
برای دریافت اجرت المثل، زن باید به صورت قانونی اقدام کند. مراحل به شرح زیر است:
مرحله ۱: تهیه و تنظیم دادخواست
زن باید دادخواست اجرت المثل را به دادگاه خانواده محل سکونت خود تقدیم کند.
-
مدارک مورد نیاز:
-
اصل و کپی عقدنامه
-
شناسنامه و کارت ملی
-
سند ازدواج (اگر وجود دارد)
-
مدارک اثباتی (در صورت وجود، مانند شهادت شهود، پیامک، ایمیل یا سایر مستندات)
-
نکته: اگر زن شاغل است، باید توضیح دهد که علاوه بر کار خارج از خانه، وظایف خانهداری را هم انجام میداده است.
مرحله ۲: ثبت دادخواست در سامانه ثنا
-
با مراجعه به سامانه ثنا (https://samadadg.ir) یا دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواست ثبت میشود.
-
هزینه دادرسی (مطابق تعرفه فعلی) پرداخت میشود.
مرحله ۳: تشکیل جلسه دادگاه و دفاعیات
-
قاضی پس از بررسی دادخواست، جلسه رسیدگی را تعیین میکند.
-
زن باید در جلسه حاضر شود و دلایل خود را ارائه دهد، از جمله:
-
شرح کارهای انجامشده (مانند آشپزی، نظافت، نگهداری فرزند و…)
-
اثبات عدم قصد تبرع (اینکه رایگان کار نکرده است)
-
در صورت لزوم، شاهدان را معرفی کند.
-
مرحله ۴: ارجاع به کارشناسی
-
دادگاه معمولاً کارشناس رسمی دادگستری را مأمور میکند تا:
-
ارزش کارهای زن را بر اساس عرف جامعه محاسبه کند.
-
مدت زمان زندگی مشترک و نوع خدمات را بررسی کند.
-
-
کارشناس گزارش خود را به دادگاه ارائه میدهد.
مرحله ۵: صدور حکم
-
اگر دادگاه تشخیص دهد که اجرت المثل به زن تعلق میگیرد، حکم به نفع زن صادر میشود.
-
میزان اجرت المثل بر اساس گزارش کارشناسی و شرایط پرونده تعیین میشود.
مرحله ۶: اجرای حکم (در صورت عدم پرداخت)
اگر مرد از پرداخت خودداری کند، زن میتواند:
-
به اداره اجرای احکام مراجعه کند.
-
درخواست توقیف اموال شوهر (مانند حساب بانکی، خودرو، ملک) را بدهد. اجرت المثل ایام زناشوئی
-
در صورت عدم دسترسی به اموال، میتواند درخواست جلب شوهر را بدهد.
نکات کلیدی برای موفقیت در دعوا:
مستندسازی: اگر پیامک، ایمیل یا شاهد دارید که نشان دهد زن قصد دریافت دستمزد داشته، ارائه دهید.
وکیل گرفتن: داشتن وکیل متخصص خانواده شانس موفقیت را افزایش میدهد.
آدرس ما : تهران _ خیابان انقلاب _ نرسیده به میدان فردوسی _ کوچه نیائی _ پلاک ۷/۱ _ دفتر وکالت
مسیر از راه حمل و نقل عمومی : شما با استفاده از ایستگاه مترو ی فردوسی میتوانید آسان تر به دفتر وکالت ما تشریف بیاورید



