سرقت حدی

سرقت حدی از مسائل کیفری است که اگر پرونده شما با آن در ارتباط باشد بطور قطع نیازمند به یک وکیل حاذق و متخصص در این زمینه هستید جهت مشاوره در این زمینه با شماره ۰۹۱۲۲۳۰۲۳۰۲ تماس حاصل فرمائید .

ســـرقت حـــدی

سرقت در زمره جرائمی است که متاسفانه به کرات در جامعه حادث می‌گردد که بنا به دلایل مختلفی اعم از فقر، تقلب و … رخ می‌دهد.

قانون گذار بسته به نوع مجازات، جرم سرقت را به دو دسته حدی و تعزیری تقسیم نموده است. 

در این مقاله سعی می‌کنیم بصورت مفصل در خصوص جرم سرقت حدی و نحوه اعمال مجازات آن بپردازیم.

تعـریف سـرقت حـدی:

در تعریف این سرقت باید گفت، یکی از جرایم مستوجب حد در حقوق کیفری اسلام است.

سرقت در لغت به معنای ربودن مال دیگری است، اما در اصطلاح حقوقی، این سرقت عبارت است از ربودن مخفیانه مال دیگری به مقدار نصاب، با شروط و شرایطی که در قانون تعیین شده است.

مطابق با ماده ۲۶۷ قانون مجازات اسلامی، سرقت عبارت است از ربودن مال متعلق به فرد دیگر.

انـواع سـرقت حـدی

در قانون مجازات اسلامی ایران، این سرقت به دو نوع تقسیم می­ شود:

سرقت ساده مستوجب حد:

این نوع سرقت زمانی محقق می شود که سارق شرایط تحقق سرقت حدی را داشته باشد، اما سرقت او مسلحانه یا مقرون به آزار نباشد.

مجازات این نوع سرقت، قطع چهار انگشت دست راست از انتهای آن است.

سرقت مشدد مستوجب حد:

این نوع سرقت زمانی محقق می شود که سرقت همراه با یکی از شرایط زیر باشد:

مسلح بودن سارق:

اگر سارق در حین سرقت، سلاحی با خود داشته باشد، سرقت او مسلحانه محسوب می­ شود.

آزار رساندن سارق به صاحب مال:

اگر سارق در حین سرقت، به صاحب مال یا هر شخص دیگری آسیب برساند، سرقت او مقرون به آزار محسوب می­ شود.

سرقت در شب:

اگر سارق در شب مرتکب سرقت شود، سرقت او مشدد محسوب می­ شود.

سرقت از طریق دیوار کشی یا بالا رفتن از دیوار یا از طریق منافذ خانه یا محل کسب دیگری:

اگر سارق از طریق دیوار کشی یا بالا رفتن از دیوار یا از طریق منافذ خانه یا محل کسب دیگری مرتکب سرقت شود، سرقت او مشدد محسوب می­شود.

سرقت از طریق تهدید یا تطمیع صاحب مال:

اگر سارق در حین سرقت، صاحب مال را تهدید یا تطمیع کند، سرقت او مشدد محسوب می­شود.

سرقت در اماکن عمومی یا معابر:

اگر سارق در اماکن عمومی یا معابر مرتکب سرقت شود، سرقت او مشدد محسوب می شود.

سرقت از صندوق امانات بانک یا موسسات مالی و اعتباری:

اگر سارق از صندوق امانات بانک یا موسسات مالی و اعتباری مرتکب سرقت شود، سرقت او مشدد محسوب می ­شود.

سرقت از منزل:

اگر سارق از منزل مرتکب سرقت شود، سرقت او مشدد محسوب می شود.

سرقت از محل کار:

اگر سارق از محل کار مرتکب سرقت شود، سرقت او مشدد محسوب می ­شود.

شـرایط تـحقق سـرقت حـدی

برای تحقق سرقت حدی شرایطی وجود دارد که در ماده ۲۶۸ قانون مجازات اسلامی مورد اشاره قرار گرفته است که به شرح زیر می‌باشد.

-شىء مسروقه شرعاً مالکیت داشته باشد.

-مال مسروقه در حرز باشد.

-سارق هتک حرز کند.

-سارق مال را از حرز خارج کند.

-هتک حرز و سرقت مخفیانه باشد.

-سارق پدر يا جد پدرى صاحب مال نباشد.

-ارزش مال مسروق در زمان اخراج از حرز، معادل چهار و نیم نخود طلای مسکوک باشد.

-مال مسروق از اموال دولتى، عمومی یا وقف عام نباشد.

-سرقت در زمان قحطى صورت نگیرد.

-صاحب مال از سارق نزد مرجع قضايى شکايت کند.

-صاحب مال قبل از اثبات سرقت سارق را نبخشد.

-مال مسروق قبل از اثبات سرقت تحت يد مالک قرار نگیرد.

آدرس ما : تهران _ خیابان انقلاب _ نرسیده به میدان فردوسی _ کوچه نیائی _ پلاک ۷/۱ _ دفتر وکالت

مسیر از راه حمل و نقل عمومی : شما با استفاده از ایستگاه مترو ی فردوسی میتوانید آسان تر به دفتر وکالت ما تشریف بیاورید  

-مال مسروق قبل از اثبات جرم به ملکیت سارق در نیايد.

-مال مسروق از اموال سرقت شده مغصوب نباشد.

طبق ماده ۲۶۹ حرز مفهومی عرفی دارد يعنی يک اتاق برای شمش طلا حرز محسوب نشده در حالی که برای يک لپ‌تاپ حرز به شمار می‌آید ؛ پس مال عرفاً در آن از دستبرد محفوظ مى‌ماند.

در مورد سرقت مال مشاع تا مدت ها اختلاف نظر وجود داشت تا اينکه ماده ۲۷۷ قانون ۱۳۹۲، اين قضیه را در جرم سرقت حدی مرتفع نمود.

طبق اين ماده اگر شريک يا صاحب حق به اندازه خودش سهم ببرد، جرم سرقت حدی محقق نیست.

فرض کنید سه دنگ از يک زمین برای «الف» است و سه دنگ از آن برای «ب» و محصول را نیز به طور مساوی تقسیم می کنند، در این صورت اگر الف به اندازه سهمش از محصول برداشت نماید .

سرقت حدی محسوب نمی شود ؛ در این شرایط اگر فرد بیش از سهمش برده باشد ، سرقت لحاظ می گردد.

سـرقت حـدی چگـونه اثبـات مـی شود؟

راههای اثبات سرقت حدی بر اساس ماده ۱۹۹ قانون مجازات اسلامی، یکی از موارد زیر است:

۱-شهادت دو مرد عادل

۲-دو مرتبه اقرار سارق نزد قاضی

۳-علم قاضی

در خصوص شرایط اثبات سرقت حدی باید گفت که اقرار شروطی دارد به این نحو که اقرار کننده باید بالغ و عاقل و قاصد و مختار باشد.

و منظور از علم قاضی یعنی قاضی با جمیع اوضاع و احوال به اقناع وجدان برسد و حکم به اجرای حد بدهد.

مجـازات سـرقت حـدی در قـوانین اسـلامی

همان‌طور که در قبل بیان شد سرقت حدی و مجازات آن در شرع اسلام تعیین شده‌اند.

مجازات سرقت حدی در قانون مجازات اسلامی بر طبق ماده ۲۷۸ قانون مجازات اسلامی به چهار مرتبه ارتکاب جرم مربوط می‌شود که شرایط این چهار مرتبه به شرح زیر است:

-در دفعه اول، قطع چهار انگشت دست راست سارق از انتهای آن به طوری که انگشت شست و کف دست باقی بماند.

-در دفعه دوم. قطع پای چپ سارق از پایین برآمدگی است، به طوری که نصف قدم و مقداری از محل مسح باقی بماند.

-در مرتبه سوم وقوع سرقت تعزیری، سارق به حبس ابد محکوم می‌شود.

-در مرتبه چهارم در صورتی که جرم سرقت در زندان رخ دهد، سارق به اعدام محکوم می‌شود.

مطابق تبصره ۱ این ماده اگر سارق یا دزدی که مرتکب جرم سرقت حدی شده باشد، فاقد عضو متعلق قطع باشد، حسب مورد مشمول یکی از سرقت‌های تعزیری می‌شود.

برای مثال اگر برای اجرای قطع پای چپ سارق، اگر سارق پای چپ خود را در اثر تصادف از دست داده و پا ندارد، پای راست او قطع نشده و عضو دیگر، جایگزین آن عضو نمی‌شود.

تفـاوت های سـرقت حـدی و تعـزیری

سرقت های حدی و تعزیری تفاوت های بسیاری از جهات متعدد دارند ؛ برای مطالعه تفاوت میان این دو سرقت نخست به تفاوت میان حد و تعزیر می پردازیم :

تفاوت های حد و تعزیر

۱ – تعزیرات، کیفرهای معین و نامعین هستند؛ در حالی که حدود کیفر معین و معلوم شده است که برطبق کتاب و سنت می باشند.

۲ – بطور خلاف حد، مقدار و چگونگی کیفر تعزیری به صلاحدید دادرس است.

۳ – در تعزیر، شخصیت بزهکار، حال روحی و جسمی او و زمان و محل وقوع جرم اهمیت دارد؛ در حالی که حد تابع صدق عنوان است. یعنی همین که معلوم شد مستحق حد است، کیفر اعمال می شود.

۴ – در تعزیر شرط اصلاح و تأدیب بزهکار است؛ در حالی که فلسفه اجرای حد، دفاع از منافع بنیادین اجتماع می باشد.

۵ – تعزیر با توبه برطرف می شود. ولی در حد، اثر توبه منوط به شرایط متعددی است.

۶ – در تعزیر، حاکم اسلامی می تواند از آن چشم پوشی کند، اما در حد چنین حقی ندارد.

تفاوت سرقت حدی و تعزیری

سرقت حدی و تعزیری درخصوص ساختار از چند جهت با هم تفاوت دارند :

تفاوت در منبع سرقت

نخستین تفاوت بین سرقت حدی و تعزیری، منبع به وجود آورنده آن هاست. سرقت حدی در دسته جرایم حدی بوده که منبع قوانین آن فقه و شرع است. در حالی که منبع سرقت تعزیری شرایط و مصلحت اجتماع بود که با تصمیم گیری مقنن به وجود آمده است.

تفاوت در شرایط شکل گیری

شرایط شکل گیری آن ها، دومین تفاوت میان این دو سرقت است. یعنی طریقه اجرای آن ها و چگونگی به وقوع پیوستنشان با هم گوناگون است‌. سرقت حدی همواره با شرایط خاص ۱۴ گانه ای که برای آن معین شده، به وقوع می پیوندد و کیفر آن برای تمام اشخاص برابر است.

در حالی که سرقت تعزیری شرایط و اقسام متعددی دارد و کیفرش می تواند با نگرش به شرایط کم یا زیاد شود یا اینکه بخشوده شود.

تفاوت در کیفر

کیفر جرایم حدی توسط دین اسلام و شرع مقدس معین شده و قابل تعویض و دگرگونی نیست. در حالی که قوانین سرقت تعزیری را قوانین حکومتی معین می کند و قابل تعویض و دگرگونی است.

تفاوت در تخفیف کیفر :

به این دلیل که کیفر سرقت حدی توسط نص الهی و شرع معین شده، مقنن نمی تواند در آن مداخله کرده و کیفر را تخفیف دهد.

ولی در سرقت تعزیری چنین نیست؛ در صورتی که سرقت در شرایط خاصی انجام گرفته باشد، کیفر آن قابل تخفیف خواهد بود.

دیگر تفاوت های میان سرقت حدی و تعزیری

به غیر حالات چهار گانه ای که در فوق بیان شد، تفاوت های دیگری هم میان سرقت حدی و تعزیری وجود دارد که عبارتند از:

ADL724.COM

DAD724.COM

VAKIL724.COM

قابل عفو بودن سرقت تعزیری

سرقت های تعزیری در برخی شرایط خاص قابل عفو هستند. در صورتی که مالی که ربوده شده کمتر از ۲۰ میلیون تومان باشد و متهم نیز پیشینه ی کیفری نداشته باشد،

متهم با رضایت خواهان عفو می شود حتی در صورتی که جرم اثبات گشته و قرار مجرمیت هم برای وی صادر شده باشد.

چنانچه که در سرقت حدی، رضایت خواهان فقط هنگامی تاثیرگذار است که سرقت هنوز ثابت نشده باشد.

به محض اینکه برای متهم قرار مجرمیت صادر شد، دیگر رضایت خواهان اهمیتی نخواهد داشت.

همچنین عدم وجود پیشینه ی کیفری برای متهم نیز در این دو سرقت گوناگون است‌. در سرقت تعزیری، نداشتن پیشینه ی کیفری در بخشش وی بسیار تاثیرگذار است چرا که هدف از کیفر تعزیری، اصلاح بزهکار است.

ولی در سرقت حدی، نداشتن پیشینه ی کیفری فقط در نوع کیفر متهم اثر دارد.

تفاوت در مرجع رسیدگی به پرونده سرقت حدی و تعزیری

به علت خاص بودن پرونده سرقت حدی و نوع کیفر آن، این پرونده ها همواره در دادگاه کیفری یک بررسی می شوند.

چنانچه که پرونده های مرتبط به سرقت تعزیری می تواند در دادسراهای متعددی چون دادگاه کیفری یک و دو، دادگاه انقلاب، دادسرای اطفال و شورای حل اختلاف بررسی شود.

مرور زمان در سرقت حدی و تعزیری

مرور زمان به مفهوم پایان یافتن مدت زمانی معین است که پس از آن دیگر جرم قابل پیگیری نیست، مدت مرور زمان هر نوع جرم را قانون تعیین می کند.

یکی از تفاوت های مهم میان سرقت های حدی و تعزیری این است که سرقت حدی به هیچ وجه مشمول قاعده مرور زمان نمی شود. در حالی که سرقت های تعزیری مورد شمول این قانون هستند.

نقش عوامل تشدید کننده کیفر در سرقت حدی و تعزیری

سرقت های تعزیری اقسام و انواع گوناگونی دارد و وجود بعضی عوامل می تواند سبب تشدید کیفر متهم شود.

در حالی که در سرقت های حدی چنین گزینه ای وجود ندارد.کیفر در سرقت حدی برطبق تکرار دفعات ارتکاب جرم است و سارق فقط ۴ مرتبه فرصت دارد که این جرم را تکرار کند و در پایان با کیفر اعدام یا حبس ابد مواجه خواهد شد.

در حالی که در سرقت های تعزیری، تکرار جرم اثری در شدت کیفر ندارد.

نـمونه رای سـرقت حـدی

دادنامه

شماره دادنامه: ۹۹۰۹۹۷۰۲۲۲۰۰۰۵۵۰

تاریخ صدور: ۱۴۰۰/۰۲/۱۶

شعبه: شعبه دوم دادگاه کیفری یک استان تهران

خواهان: دادستان عمومی و انقلاب تهران

خوانده: متهم: …………

اتهام: سرقت حدی

رأی دادگاه

جهت رزرو وقت مشاوره خود با وکلای ما با شماره های زیر تماس بگیرید :

۱۲۱ ۶۱ ۶۱ ۰۹۱۲

۸۳ ۹۴۴ ۸۳ ۰۹۱۲

۲ ۲۳۰ ۲۳۰ ۰۹۱۲

در خصوص اتهام آقای …… فرزند …… ، دایر بر سرقت حدی، حسب محتویات پرونده و کیفرخواست صادره از دادسرای عمومی و انقلاب تهران، متهم به سرقت دو دستگاه گوشی تلفن همراه از منزل شاکی می­ باشد. در جلسه رسیدگی،

شاکی اظهار داشت: متهم در تاریخ ۱۴۰۰/۰۱/۲۰ به منزل من مراجعه و با تهدید سلاح سرد، دو دستگاه گوشی تلفن همراهم را سرقت کرد.

متهم در دفاع از خود اظهار داشت: بنده گوشی تلفن همراه شاکی را به عنوان امانت گرفته بودم و قصد سرقت نداشتم.

با توجه به صحبت ­های متهم در مرحله تحقیقات مقدماتی و عدم انکار وی در جلسه رسیدگی، دادگاه با احراز بزه انتسابی به متهم، مستنداً به مواد ۲۶۸، ۲۷۰ و ۲۷۱ قانون مجازات اسلامی، حکم به قطع چهار انگشت دست راست متهم صادر و اعلام می­نماید.

رأی صادره حضوری و ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ، قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر استان تهران می­باشد.

رئیس دادگاه                                                                              مستشار دادگاه

سخـن پایانـی:

سرقت حدی یکی از جدی‌ترین و سنگین‌ترین جرائم در نظام حقوقی ایران است که مجازات آن بر اساس قوانین اسلامی و مواد قانونی به‌صورت دقیق مشخص شده است.

مطابق ماده ۲۷۸ قانون مجازات اسلامی، مجازات سرقت حدی بسته به تکرار جرم شامل قطع چهار انگشت دست راست، قطع پای چپ، حبس ابد و در نهایت اعدام است.

اما اجرای این مجازات‌ها تنها در صورتی امکان‌پذیر است که تمامی شرایط قانونی ذکرشده در ماده ۲۶۸ قانون مجازات اسلامی، از جمله هتک حرز، مخفیانه بودن سرقت و ارزش مال مسروقه، محقق شود.

شناخت دقیق قوانین مرتبط با سرقت حدی و تفاوت آن با سرقت‌های تعزیری می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از وقوع جرم و آگاهی‌بخشی به افراد داشته باشد.

همچنین، آشنایی با حقوق و تکالیف قانونی در این زمینه، کمک می‌کند تا افراد در صورت وقوع چنین جرائمی بتوانند از مسیرهای قانونی برای پیگیری و احقاق حقوق خود استفاده کنند.

بنابراین، آگاهی از مجازات‌ها و شرایط اجرای آن، نه تنها موجب پیشگیری از وقوع جرم می‌شود بلکه به برقراری عدالت و امنیت اجتماعی نیز کمک شایانی می‌کند.

« با تشکر از زمانی که برای مطالعه این مقاله قرار دادین نظرات و سوالات خود را با ما مطرح کنید » .