دعوای طاری یکی از انواع دعاوی می باشد که برای رو به رویی با آن باید با مشورت و حضور یک وکیل پایه یک دادگستری همراه باشد جهت دریافت مشاوره رایگان با شماره ۰۹۱۲۲۳۰۲۳۰۲ تماس حاصل فرمائید .
جهت رزرو وقت مشاوره خود با وکلای ما با شماره های زیر تماس بگیرید :
۲ ۲۳۰ ۲۳۰ ۰۹۱۲
۱۲۱ ۶۱ ۶۱ ۰۹۱۲
۸۳ ۹۴۴ ۸۳ ۰۹۱۲
در مرحله اول میخواهیم شما را با تعریف دعوا آشنا کنیم :
تعریف دعوا در حقوق
دعوا در علم حقوق به معنای مطالبهی حق از طریق مراجع قضایی است. یعنی زمانی که شخصی (خواهان) ادعا میکند که حقی از او تضییع یا انکار شده و برای احقاق آن به دادگاه مراجعه میکند.
تعریف قانونی دعوا
بر اساس ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی ایران:
دعوا عبارت است از: ادعای حقی که در مراجع قضایی مطرح شده و نیازمند رسیدگی و صدور حکم است.
ویژگیهای دعوا
وجود یک حق ادعایی (مثلاً مالکیت یک ملک یا مطالبه وجه)
وجود یک مخالف یا منکر حق (خواندهای که حق را نمیپذیرد)
مراجعه به دادگاه یا مراجع صالح برای رسیدگی
درخواست اجرای حق یا جبران خسارت
عناصر اصلی دعوا
خواهان → کسی که ادعا دارد حقی از او ضایع شده است.
خوانده → کسی که دعوا علیه او مطرح شده و ادعا را قبول ندارد.
موضوع دعوا → همان حقی که مورد اختلاف است (مثلاً پرداخت پول یا تحویل ملک).
دلیل و مستندات → مدارک و دلایلی که برای اثبات دعوا ارائه میشود.
نتیجهگیری
دعوا ابزاری قانونی برای احقاق حقوق است که از طریق دادگاهها پیگیری میشود. اگر اختلافی بدون مراجعه به دادگاه حل شود، دیگر به آن “دعوا” گفته نمیشود، بلکه یک “توافق” یا “سازش” خواهد بود.
انواع دعوا در حقوق
دعوا در نظام حقوقی به دستههای مختلفی تقسیم میشود که بسته به موضوع، هدف، طرفین، قابلیت جبران خسارت و نحوه رسیدگی متفاوت است.
در اینجا، انواع دعوا را بر اساس معیارهای مختلف بررسی میکنیم.
۱. انواع دعوا بر اساس ماهیت
الف) دعوای حقوقی (مدنی)
این دعاوی مربوط به حقوق خصوصی افراد بوده و جنبه کیفری ندارد.
معمولاً هدف آن مطالبه حق یا جبران خسارت است.
در دادگاههای حقوقی رسیدگی میشود.
مثالها:
دعوای الزام به تنظیم سند رسمی
دعوای مطالبه مهریه
دعوای تخلیه ید و تصرف عدوانی
ب) دعوای کیفری
این دعاوی زمانی مطرح میشوند که یک جرم اتفاق افتاده باشد.
هدف از این دعاوی تنبیه مجرم و حفظ نظم عمومی است.
رسیدگی در دادسرا و دادگاههای کیفری انجام میشود.
مثالها:
دعوای سرقت
دعوای کلاهبرداری
دعوای ضرب و جرح عمدی
۲. انواع دعوا بر اساس موضوع
الف) دعوای مالی
دعاوی که مستقیماً به پول یا اموال مربوط هستند و ارزش مالی دارند.
هدف از این دعاوی معمولاً مطالبه مبلغ مشخص یا اموال معین است.
مثالها:
دعوای مطالبه وجه چک
دعوای مطالبه خسارت ناشی از تصادف
دعوای تقسیم ارث
ب) دعوای غیرمالی
دعاوی که مستقیماً ارزش مالی ندارند اما به وضعیت حقوقی افراد مرتبط هستند.
هدف از این دعاوی معمولاً تغییر یا تثبیت یک وضعیت حقوقی است.
مثالها:
دعوای طلاق
دعوای اثبات نسب
دعوای حضانت فرزند
۳. انواع دعوا بر اساس طرفین
الف) دعوای شخصی
زمانی که هر دو طرف، اشخاص حقیقی (افراد عادی) باشند.
مثالها:
دعوای مطالبه اجارهبها از مستأجر
دعوای ارث بین وراث
ب) دعوای عمومی (دعوای دولتی)
زمانی که یکی از طرفین دولت یا نهادهای عمومی باشند.
مثالها:
دعوای شهروند علیه شهرداری برای تغییر کاربری ملک
دعوای یک کارمند علیه اداره دولتی برای پرداخت حقوق معوقه
ج) دعوای تجاری
زمانی که طرفین دعوا شرکتها، تاجران یا فعالان اقتصادی باشند.
مثالها:
دعوای مطالبه وجه بین دو شرکت
دعوای ورشکستگی یک تاجر
۴٫انواع دعوا بر اساس نحوه رسیدگی
الف) دعوای عادی
دعاوی که بدون فوریت خاص و بر اساس روند معمول قضایی بررسی میشوند.
مثالها:
دعوای الزام به ایفای تعهد
دعوای مطالبه خسارت
ب) دعوای فوری (دستور موقت)
دعاوی که به دلیل شرایط خاص، نیاز به رسیدگی سریع دارند.
دادگاه ممکن است بهصورت موقت، دستوری صادر کند تا از ضرر جبرانناپذیر جلوگیری شود.
مثالها:
توقیف اموال بدهکار قبل از صدور حکم
جلوگیری از انتقال غیرقانونی یک ملک
ج) دعوای قابل تجدیدنظر و فرجامخواهی
برخی دعاوی پس از صدور رأی، قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر یا دیوان عالی کشور هستند.
مثالها:
تجدیدنظر در حکم طلاق
فرجامخواهی در پرونده قتل
۵٫انواع دعوا بر اساس قوانین خاص
الف) دعوای ثبتی
دعاوی مربوط به اسناد رسمی و املاک ثبتشده.
مثالها:
اعتراض به ثبت ملک
ابطال سند مالکیت جعلی
ب) دعوای کار و تأمین اجتماعی
دعاوی بین کارگران و کارفرمایان یا مربوط به حقوق تأمین اجتماعی.
مثالها:
اعتراض به اخراج غیرقانونی
مطالبه حقوق و مزایای معوقه
ج) دعوای خانوادگی
دعاوی مربوط به روابط زناشویی و حقوق خانواده.
مثالها:
دعوای مطالبه مهریه
دعوای تغییر حضانت کودک
دعوای طاری چیست؟
دعوای طاری به دعوایی گفته میشود که در جریان رسیدگی به یک دعوای اصلی، توسط خواهان، خوانده یا شخص ثالث مطرح میشود و با دعوای اصلی مرتبط است.
این دعوا میتواند دعوای متقابل، ورود ثالث یا جلب ثالث باشد. رسیدگی به دعوای طاری معمولاً همراه با دعوای اصلی انجام میشود تا از صدور احکام متعارض جلوگیری شود.
شرط پذیرش دعوای طاری این است که با دعوای اصلی ارتباط کامل یا نسبی داشته باشد.
مثال: اگر خوانده در یک دعوا برای دفاع از خود، علیه خواهان اقامه دعوا کند، این دعوای متقابل محسوب میشود.
ویژگیهای دعوای طاری
دعوای طاری به دعوایی گفته میشود که در جریان رسیدگی به یک دعوای اصلی مطرح میشود و با آن ارتباط دارد. برخی ویژگیهای مهم این نوع دعوا عبارتند از:
ارتباط با دعوای اصلی:
دعوای طاری باید با دعوای اصلی ارتباط مستقیم یا غیرمستقیم داشته باشد. به عبارت دیگر، موضوع دعوای طاری باید مرتبط با مسألهای باشد که در دعوای اصلی در حال رسیدگی است.
مطرح شدن در همان دادگاه:
بیاورید
ADL724.COM
DAD724.COM
VAKIL724.COM
دعوای طاری در همان دادگاه که دعوای اصلی در حال رسیدگی است، مطرح میشود و رسیدگی به آن همراه با دعوای اصلی صورت میگیرد.
این امر باعث تسریع در فرآیند دادرسی و جلوگیری از صدور احکام متناقض میشود.
عدم نیاز به طرح جداگانه:
برخلاف دعاوی مستقل، دعوای طاری نیاز به طرح جداگانه در دادگاه جدید ندارد. در حقیقت، این دعوا بخشی از همان پرونده است که در حال رسیدگی است.
محدودیت زمانی:
دعوای طاری معمولاً در زمان رسیدگی به دعوای اصلی مطرح میشود و پس از اتمام مرحله رسیدگی به دعوای اصلی امکان طرح آن از بین میرود.
حق دفاع برای طرفین:
طرفین دعوای طاری حق دارند که نسبت به آن دفاع کنند و حتی در صورت لزوم، پاسخ به آن بدهند. بنابراین، همانطور که در دعوای اصلی، طرفین حق دفاع دارند، در دعوای طاری نیز این حق محفوظ است.
نتیجهگیری :
دعوای طاری پیوستگی و ارتباط با دعوای اصلی دارد و در همان دادگاه و در همان پرونده رسیدگی میشود. این ویژگیها باعث میشود که رسیدگی به این دعاوی بهصورت یکپارچه و هماهنگ انجام گیرد.
نمونه دادنامه در مورد دعوای طاری (دعوای متقابل)
موضوع: دعوای اصلی: مطالبه وجه / دعوای طاری: دعوای متقابل (مطالبه خسارت)
مرجع رسیدگی: شعبه … دادگاه عمومی حقوقی تهران
خواهان دعوای اصلی: علی رضایی
خوانده دعوای اصلی و خواهان دعوای طاری: محمد احمدی
دادنامه
شماره دادنامه: …
تاریخ: …
کلاسه پرونده: …
مرجع رسیدگی:
شعبه … دادگاه عمومی حقوقی تهران
خواهان دعوای اصلی:
علی رضایی، فرزند …، به نشانی …
خوانده دعوای اصلی و خواهان دعوای طاری:
محمد احمدی، فرزند …، به نشانی …
خواسته دعوای اصلی:
مطالبه وجه به مبلغ ۵۰۰ میلیون ریال بابت قرارداد خرید کالا
خواسته دعوای طاری (متقابل):
مطالبه خسارت به مبلغ ۲۰۰ میلیون ریال بابت تأخیر در تحویل کالا
رأی دادگاه
در خصوص دعوای اصلی مطرحشده از سوی خواهان، آقای علی رضایی علیه خوانده، آقای محمد احمدی به خواسته مطالبه وجه قرارداد به مبلغ ۵۰۰ میلیون ریال، نظر به اینکه اصل بدهی و قرارداد ارائهشده مورد تأیید خوانده است .
و وی در مقام دفاع به دعوای متقابل استناد کرده است، لذا دعوای اصلی وارد دانسته شده و محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ مذکور به انضمام خسارات قانونی صادر میگردد.
در خصوص دعوای متقابل (طاری) مطرحشده از سوی آقای محمد احمدی علیه علی رضایی به خواسته مطالبه خسارت به مبلغ ۲۰۰ میلیون ریال بابت تأخیر در تحویل کالا، نظر به اینکه مطابق مفاد قرارداد، تحویل کالا میبایست در تاریخ مقرر انجام میشد و تأخیر رخ داده است،
دادگاه این ادعا را موجه دانسته و حکم به محکومیت آقای علی رضایی به پرداخت خسارت تأخیر به مبلغ ۲۰۰ میلیون ریال صادر مینماید.
نتیجه:
۱. خوانده دعوای اصلی (محمد احمدی) محکوم به پرداخت ۵۰۰ میلیون ریال به خواهان اصلی (علی رضایی) شد.
۲٫ خواهان اصلی (علی رضایی) محکوم به پرداخت ۲۰۰ میلیون ریال خسارت تأخیر به خوانده (محمد احمدی) شد.
۳٫ در نتیجه، پس از تهاتر (محاسبه متقابل)، خوانده موظف به پرداخت ۳۰۰ میلیون ریال به خواهان اصلی خواهد بود.
این رأی حضوری بوده و ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ، قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان تهران میباشد.
✍ رئیس شعبه … دادگاه عمومی حقوقی تهران
(امضاء و مهر دادگاه)
عناصر تشکیلدهنده دعوای طاری
دعوای طاری که در جریان رسیدگی به یک دعوای اصلی مطرح میشود، دارای عناصر اساسی است که وجود آنها برای پذیرش این دعوا ضروری است. این عناصر شامل موارد زیر میشوند:
۱. وجود یک دعوای اصلی در جریان رسیدگی
دعوای طاری بدون وجود یک دعوای اصلی قابل طرح نیست.
دعوای اصلی باید در دادگاه مطرح شده و در حال رسیدگی باشد.
دعوای طاری در کنار دعوای اصلی مطرح میشود و بهنوعی وابسته به آن است.
مثال: اگر شخص “الف” از شخص “ب” بابت پرداخت وجه چک شکایت کند، “ب” نمیتواند بدون وجود این دعوا، علیه “الف” دعوای طاری مطرح کند.
۲٫ ارتباط دعوای طاری با دعوای اصلی
دعوای طاری باید ارتباط کامل یا نسبی با دعوای اصلی داشته باشد.
ارتباط کامل: به این معنی که تصمیمگیری در دعوای اصلی بدون تعیین تکلیف دعوای طاری امکانپذیر نباشد.
ارتباط نسبی: به این معنی کهبا موضوع دعوای اصلی مرتبط باشد، اما بهصورت مستقل نیز قابل رسیدگی باشد.
مثال: اگر خواهان، دعوای الزام به تنظیم سند رسمی مطرح کند و خوانده در پاسخ، دعوای فسخ قرارداد را مطرح کند، این دو دعوا ارتباط کامل دارند.
۳٫ طرح دعوا در همان دادگاه رسیدگیکننده به دعوای اصلی
دعوای طاری باید در همان دادگاهی مطرح شود که دعوای اصلی در آن جریان دارد.
در غیر این صورت، ممکن است دعوای طاری در مرجع دیگری قابل بررسی نباشد.
مثال: اگر دعوای اصلی در دادگاه حقوقی تهران در حال رسیدگی باشد، دعوای طاری نیز باید در همان دادگاه مطرح شود و نمیتوان آن را به دادگاه دیگری ارجاع داد.
۴٫ تقدیم دادخواست دعوای طاری در مهلت قانونی
برای اقامه دعوای طاری، باید دادخواست رسمی و قانونی به دادگاه ارائه شود.
زمان طرح دعوا: تا قبل از ختم دادرسی در دعوای اصلی باید دعوای طاری مطرح شود.
در غیر این صورت، ممکن است دادگاه از رسیدگی به آن امتناع کند و دعوا رد شود.
مثال: اگر دادگاه در مرحله صدور رأی درباره دعوای اصلی باشد، دیگر امکان طرح دعوای طاری وجود ندارد.
۵٫ طرفین مشخص در دعوای طاری
خواهان دعوای طاری میتواند خواهان یا خوانده دعوای اصلی، یا شخص ثالثی باشد که در دعوا وارد میشود.
خوانده دعوای طاری میتواند خواهان یا خوانده دعوای اصلی، یا حتی شخص ثالث دیگری باشد.
مثال:
بیاورید
ADL724.COM
DAD724.COM
VAKIL724.COM
اگر خوانده در دفاع از خود، دعوایی علیه خواهان مطرح کند، این دعوا، دعوای متقابل است.
اگر شخصی که خارج از دعوای اصلی است، مدعی حقی در موضوع دعوا باشد، این دعوا، ورود ثالث است.
نتیجهگیری
برای اینکه یک دعوا بهعنوان دعوای طاری پذیرفته شود، باید این ۵ عنصر اساسی را داشته باشد:
۱. وجود دعوای اصلی در حال رسیدگی
۲٫ ارتباط دعوای طاری با دعوای اصلی
۳. طرح دعوا در همان دادگاه رسیدگیکننده به دعوای اصلی
۴. تقدیم دادخواست در مهلت قانونی