تجدید فراش ( ازدواج مجدد )

در قرآن به مردان اجازه داده شده است که چهار همسر دائم و به تعداد نا محدود همسر موقت ( صیغه ای ) داشته باشند ، صرفنظر از آنکه در اسلام این امر مشروط به رعایت عدالت گردیده است اما این شرط ضمانت اجرائی نداشته م عدول از آن حقی برای زن ایجاد نمی نماید اما با همه این احوال قانونگزاران در قانون حمایت خانواده در سال ۱۳۵۳ ( ماده ۱۶ ) با وجود مخالفت فقهاء موفق گردیدند که اصل را برممنوعیت ازدواج مجدد مردان قرار دهند و شروط و استثنائاتی را به شرح ذیل برای ازدواج مجدد یا تجدید فراش قرار دهند :

  1. رضایت همسر اول به ازدواج مجدد
  2. عدم قدرت و توانائی جنسی همسر اول به انجام وظائف زناشوئی
  3. محکومیت زن به حبس بیش از ۶ ماه
  4. اعتیاد زن به اعتیاد مضر
  5. ترک زندگی خانوادگی از طرف زن و یا غائب و مفقود الاثر شدن زن
  6. ابتلای زن به جنون یا امراض صعب العلاج یا عقیم بودن زن
  7. عدم تمکین زن و شوهر

در شرایط عادی در واقع تنها با رضایت همسر اول یا اجازه دادگاه خانواده  شوهرمی تواند همسر دوم اختیار نماید .

با طرح این محدودیت مردان با هدایت روحانیون به ازدواج موقت (متعه ) که نیازی به ثبت آن در دفاتر رسمی ازدواج نبوده روی آوردند و صیغه شرعی رواج بیشتری یافت ، چرا که مجازات برای عدم ثبت ازدواج دائم مقرر گردیده بود نه ازدواج موقت !

هر چند که مجازات مقرر در ماده ۴۹ قانون حمایت خانواده نیز آنچنان باز دارندگی قوی نداشته و منحصر به جزای نقدی و حبس کوتاه مدت درجه ۷ می باشد و در واقع این ممنوعیت صرفاً ناظر بر عدم ثبت ازدواج میباشد نه ممنوعیت ازدواج دوم !! و از آنجا که ثبت قانونی ازدواج دوم در دفاتر ثبت ازدواج ممنوع گردیده بود مردان هوسران صرفاً موفق به ثبت ازدواج دوم خود در دفاتر رسمی ثبت ازدواج نمی گردیدند .

با وجود مخالفت فقها با ممنوعیت چند همسری در پاره ای از کشورهای اسلامی چون افغانستان ؛ مصر و عربستان سعودی فعالان حقوق زنان به پیشرفتهای قابل ملاحظه ای دست یافته و حتی توانسته اند نظر شیخ احمد طیب شیخ الازهر مصر را که قطب جهان اسلام می باشد را به خود نزدیک نماید .

شیخ احمد طیب شیخ الازهر در سخنانی گفت : چند همسرب ظلم و بی عدالتی در حق زن است ودر اسلام بعنوان یک اصل مطرح نمی باشد بلکه مقید به شرط و شروطی است .

سخنان شیخ احمد طیب در جهان اسلام جنجالی به پا کرد و خشم بسیاری از مفتی ها و روحانیون را برانگیخت چرا که این اولین باری بود که در زمستان سال ۱۳۹۷ یک عالم اسلامی از چند همسری بجای حق بعنوان ظلم به زن یاد می نمود .

در آیه     سوره      به مردان اجازه داده شده است

یکی از موارد بحث برانگیز شرط ۱۲ عقدنامه می باشد که در سند چاپی سند ازدواج یا همان عقدنامه ذکر گردیده مبنی بر اینکه در صورت ازدواج مجدد مرد بدون رضایت زوجه زن حق وکالت در طلاق یافته و می تواند طلاق بگیرد !

همانطوریکه ملاحظه می فرمائید این شرط نیز متضمن حقوق زن نمی باشد و باعث ابطال ازدواج دوم نمی گردد و علاوه بر آن مرد می تواند به راحتی به بهانه عدم تمکین زن (مندرج در ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی ) و عدم انجام وظائف در طلاق را بعد از تجدید فراش مرد بلااثر نماید .

بنابراین بنظر می رسد که شرط ۱۲ مندرج در سند نکاح نیز نمی تواند در چنین مواقعی ضامن حق طلاق زن باشد و بهتر است حق وکالت در طلاق طی سند رسمی با حضور یک وکیل دادگستری یا مشاوره حقوقی آگاه در دفتر اسناد رسمی بصورت مجزا و جداگانه اخذ شود .

رأی وحدت رویه شماره ۷۱۶ مورخ ۲۰/۷/۱۳۸۹  هئیت عمومی دیوانعالی کشور نیز در خصوص ازدواج مجدد بدلیل نشوز زوجه می گوید که :

« اگر زوج با کسب اجازه از محضر دادگاه بدلیل قصور زن از ایفای وظائف زناشوئی زوجه دیگری اختیار نماید وکالت زوجه در طلاق که به حکم ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی ضمن عقد نکاح شرط و مراتب در سند ازدواج ذیل بند ب شرایط ضمن عقد در ردیف ۱۲ قید گردیده محقق و قابل اعمال نیست ؛ بنابراین وکالت مندرج در بند ۱۲ عقدنامه از آنجا که مشروط می باشد نمی تواند حافظ حقوق زن بوده و از شرکت ازدواج جلوگیری نماید چرا که منوط به تمکین زن است مگر اینکه مرد اقرار به تمکین زن و اصرار بر کار خود مبنی بر تجدید فراش نماید که تقریباً وقوع آن غیر ممکن است .

بهتر است وکالت مطلق در دفتر اسناد رسمی بصورت جداگانه در خصوص حق طلاق اخذ گردیده تا بعدید .

ازدواج مجدد که طبق ماده ۱۷ قانون حمایت خانواده در سال ۱۳۵۳ با موانعی ممنوع اعلام گردیده بود و مرتکبین به مجازات حبس تا یکسال محکوم می گردیدند بعد از انقلاب اسلامی با مخالفت فقها شورای نگهبان مواجه گردیده و مطابق نظریه شماره ۱۴۸۸ـ۹/۵/۱۳۶۳ آنرا غیر شرعی اعلام و مخالفت خود را با ممنوعیت ازدواج مجدد اعلام نمودهو ممنوعیت مندرج در ماده ۴۹ ق حمایت خانواده صرفاً ناظر بر عدم ثبت آن می باشد نه ازدواج مجدد !!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Button
برای تماس کلیک کنید.
ارتباط در واتساپ
تماس بگیرید
آدرس